Μαρτυρία για τα δεινά της Μ. Ασίας στον Πόντο, της Ελισάβετ Καπλάνογλου -Ανθοπούλου που έφυγε σε ηλικία 98 ετών.  104 ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ

Μαρτυρία για τα δεινά της Μ. Ασίας στον Πόντο, της Ελισάβετ Καπλάνογλου -Ανθοπούλου που έφυγε σε ηλικία 98 ετών.  104 ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ

Μαρτυρία για τα δεινά της Μ. Ασίας στον Πόντο, της Ελισάβετ Καπλάνογλου -Ανθοπούλου που έφυγε σε ηλικία 98 ετών πριν 7 χρόνια.  104 ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ.  (VIDEO). Σταύρου Π. Καπλάνογλου

Πριν μια δεκαετία περίπου η μικρή μου η κόρη Μάρθα Καπλάνογλου θέλοντας να διασώσει την μνήμη της γιαγιάς της Ελισάβετ Καπλάνογλου την πήρε συνέντευξη την οποία μαγνητοσκόπησε .Το video αυτής της συνέντευξης εντάχθηκε στην σειρά των εκπομπών Προγονικές Εστίες που έγραφα και παρουσίαζα τότε στον τηλεοπτικό σταθμό Flash -TV της Δ. Μακεδονίας.
Σήμερα συμπληρώνονται 7 χρόνια από την ημέρα που έφυγε από τη ζωή, ήταν 2 Νοεμβρίου 1919 και είχε συμπληρώσει τα 98 χρόνια.
Το 2022 συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από την Μικρασιατική καταστροφή. Το τι υπέφεραν οι Ελληνόφωνες μέχρι την εκδίωξή τους στην Μικρά Ασία και φυσικά στον Πόντο που είναι μέρος της, περιγραφή η μητέρας μας που γεννήθηκε 1 χρόνο πριν από την καταστροφή καθώς μεγαλώνοντας από τα γεννοφάσκια της μάθαινε από τους δικούς της ανθρώπους τα δεινά των Ελλήνων που έζησαν στο πετσί τους, μάλιστα η μητέρα της πήγε 2 φορές εξορία και γλίτωσε τη ζωή της γιατί φυγαδεύτηκε στην Ρωσία, στην πρώτη μάλιστα εξορία η μητέρα της κατά τη διάρκεια της έχασε και τους 2 γονείς της που δεν άντεξαν στις κακουχίες.
– Ποια ήταν η Ελισάβετ Καπλάνογλου το γένος Ανθοπούλου.
Γεννήθηκε 1 χρόνο πριν από την Μικρασιατική καταστροφή στο Τουαψέ της Ρωσίας από γονείς Ποντιακής καταγωγής, που οι οικογένειές τους κατέφυγαν εκεί για να αποφύγουν την εγκληματική συμπεριφορά των Τούρκων.
Η οικογένεια του πατέρα της έφυγε από τα Πλάτανα της Τραπεζούντας το 1872 μαζί με άλλους συμπατριώτες μετά τη λήξη του Ρωσοτουρκικού πολέμου για να αποφύγουν την μήνη των Τούρκων, έχοντας ταχθεί από την πλευρά των ομόδοξών τους Ρώσων και κατέληξε στο Βατούμ της σημερινής Γεωργίας, όπου κατόρθωσε να ορθοποδήσει οικονομικά, δημιουργώντας το μεγαλύτερο εστιατόριο στη μεγάλη παραλιακή πόλη του Ευξείνου Πόντου. Η φήμη του εστιατορίου είχε φθάσει στα Ρωσικά ανάκτορα με αποτέλεσμα η οικογένεια του τελευταίου Τσάρου Αλεξάνδρου Α κατά την περίοδο των διακοπών της να σιτίζεται σε αυτό μέχρι το ξέσπασμα της Ρωσικής επανάστασης του 1917.
Αυτό όμως είχε σαν αποτέλεσμα το εστιατόριο να καταστραφεί μια και μπήκε στο στόχαστρο των επαναστατημένων Ρώσων κομουνιστών. Η οικογένεια του Γρηγόρη Ανθοπούλου με τα 5 παιδιά, ανάμεσα σε αυτούς και ο μεγάλος τους γιος και πάππους μας Παναγιώτης, 19 χρόνων τότε, διαλύθηκε έχοντας σκορπίσει μέσα σε πόλεις της Ρωσίας για λόγους ασφάλειας.
Ο Παναγιώτης Ανθόπουλος το 1920 θα συναντήσει στο Σότσι την μέλλουσα γυναίκα του, την Σοφία (Μέλι) Ζωγράφου, μια πανέμορφη κοπέλα, 5 χρόνια μεγαλύτερή του, αλλά εξίσου και πολύ περισσότερο κατατρεγμένη που αφού στάλθηκε 2 φορές στην εξορία μαζί με τους γονείς, την πρώτη φορά από την Αργυρούπολη του Πόντου όπου καταγόταν, στην πρώτη μάλιστα έχοντας χάσει και τους 2 γονείς στη διάρκεια της αναγκαστικής πορείας, φυγαδεύτηκε στην Ρωσία με την βοήθεια των αδερφών τους που είχαν κατορθώσει να ξεφύγουν εκεί πριν από την εξορία και ενός φίλου τους Μουσουλμάνου ψαρά που την μετέφερε έξω από τα Τούρκικα σύνορα.
Θα παντρευτούν, θα εγκατασταθούν στο Τουαψέ της Ρωσίας όπου ο άνδρας της οικογενείας θα εργάζεται σαν αρτεργάτης σε μεγάλο συνεργατικό φούρνο.
Εκεί θα γεννηθούν και τα 3 παιδιά, η μητέρα μας Ελισάβετ το 1921, ο Κώστας το 1924 και ο Γιάννης το 1926. Το 1928 όπως και πολλοί άλλοι Έλληνες της Σοβιετικής Ένωσης θα ζητήσει άδεια η οικογένεια να φύγει από εκεί και θα έλθει στην Ελλάδα. Η άδεια δίνεται και με καράβι μετά από μεγάλη ταλαιπωρία η οικογένεια φθάνει στην Καλαμαριά της Θεσσαλονίκης. Αναζητούν από εκεί τόπο μόνιμης εγκατάστασης όταν τους επιτραπεί να φύγουν και είχαν να επιλέξουν την Αθηνά όπου βρισκόταν τα αδέρφια του Παναγιώτη και την περιοχή της Κοζάνης (Λευκόβρυση Κοζάνης και Λεύκη Βοΐου) όπου βρισκόταν τα αδέρφια της Σοφίας Η επιθυμία της γιαγιάς υπερισχύει που επιμένει να πάνε κοντά στα αδέρφια της.
Εγκαθίστανται για ένα χρόνο στην Λεύκή Κοζάνης, ήταν τότε 7 ετών, από όπου 1 χρόνο μετά φεύγουν γιατί δεν υπήρχε σχολείο για τα 3 παιδιά και ο πατέρας της όντας αρτεργάτης δεν βρίσκει απασχόληση. Έρχονται και εγκαθίστανται στην Κοζάνη σε λίγο καιρό με την δημιουργία του προσφυγικού συνοικισμού το 1929-1932, παίρνουν το σπίτι στην οδό Ευαγ. Γιάνναρη 18 (Σημερινό ΚΤΕΛ). Θα τελειώσει το Α’ δημοτικό σχολείο το 1937 σε ηλικία 15 χρόνων και λίγο αργότερα θα πιάσει δουλειά σαν εργάτρια στο κεραμοποιείο του Κανδύλη. Με την έλευση των Γερμανικής κατοχής το 1941 θα παντρευτεί τον Παντελή Καπλάνογλου, γιο της χήρας Ανδρονίκης που ήταν 31χρονών, θα κάνει 7 παιδιά, δυστυχώς βρέφος ολίγων μηνών θα χάσει την πρώτη της κόρη. Αργότερα, το 1944 θα έρθει στην ζωή ο υπογράφων την δημοσίευση και μέχρι τι 1956 τα υπόλοιπα αδέρφια.
Τα 10 πρώτα χρόνια της ζωής της ζει τις συνέπειες της Γερμανικής Κατοχής και του Εμφυλίου πολέμου. Το 1943 οι Γερμανοί εκτελούν 2 πρώτα ξαδέρφια της στο Μπλόκο της Κοκκινιάς τον Μάρτιο του 1949. Διαμελίζεται από νάρκη στο Σαραντάπορο Κοζάνης ο 23 χρόνος τότε μικρός αδερφός της Γιάννης, τον ίδιο χρόνο θα επιστρατευτεί ο άλλος αδερφός της Κώστας και μέχρι τη λήξη του εμφυλίου θα ζήσει με τον φόβο της απώλειας του άλλου αδερφού.
Την δεκαετία του 1950 τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα, οι διάφορες δουλειές που κάνει ο πατέρας (μικροπωλητής, αχθοφόρος, παγωτατζής το καλοκαίρι κ.α.) και έχοντας 6 παιδιά δεν αποδίδουν και έτσι αναγκάζεται από το 1958-59, όταν εμφανίζονται και οι πρώτες πολυκατοικίες στην Κοζάνη, να πλένει τις σκάλες κάτω από οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες χειμώνα καλοκαίρι. Αυτό θα συνεχισθεί μέχρι που να φθάσει το πρώτο μεροκάματό από τα παιδιά της στις αρχές του 1970 που θα αποσυρθεί μεγαλώνοντας από εκεί και πέρα 14 εγγόνια και 16 δισέγγονα, έχοντας εν τω μεταξύ μείνει χήρα το 1977 μετά από τον αιφνιδιαστικό θάνατο του πατέρα μας από καρδιακή ανακοπή. Έφυγε από την ζωή μετά από ολιγόμηνη ασθένεια, έχοντας πλήρη διαύγεια πνεύματος μέχρι τον θάνατό της.
Δείτε την εκπομπή με τις αναμνήσεις της .
Τίτλος της εκπομπής: ΠΡΟΓΟΝΙΚΕΣ ΕΣΤΙΕΣ -ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΚΑΠΛΑΝΟΓΛΟΥ ΑΝΘΟΠΟΥΛΟΥ 93 ΕΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΩΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ