Εθνικισμός: Εννοιολογικές διασαφηνίσεις και “αφελή” ερωτήματα.
*Γράφει ο Ηλίας Γιαννακόπουλος, Blog “ΙΔΕΟπολις”
“Το «θυμικό» – όπως το αποκαλούσαν οι αρχαίοι Έλληνες, εκείνη η φλόγα του πάθους, της δύναμης, του θάρρους και της υπερηφάνειας– αποτελεί την καρδιά κάθε μεγάλου πολιτισμού. Και χωρίς αυτό; Χωρίς αυτό, τα έθνη χάνουν τη θέληση να αγωνιστούν, τη θέληση να προσπαθήσουν, τη θέληση να επιβιώσουν” (Ρούμπιο).
Ο Λ. Ρούμπιο, πιστός εκφραστής της ιδεολογίας MAGA (Make America Great Again), διακηρύσσει την ανάγκη η Δύση να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με το Έθνος και την Πατρίδα, χωρίς να αισθάνεται ενοχές για όσα τη διαφοροποιούν από τον υπόλοιπο πλανήτη.
Στην προσπάθειά του αυτή καταφεύγει στην έννοια του ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΥ, την οποία θεωρεί παρεξηγημένη και της οποίας επιχειρεί να αποκαταστήσει το περιεχόμενο και τη σημασία. Η επίκληση του εθνικού αισθήματος δεν αποτελεί, ωστόσο, μια απλή ρητορική αναφορά στο ένδοξο παρελθόν, αλλά συνδέεται με μια ευρύτερη αντίληψη για τη θέση της Δύσης στον σύγχρονο κόσμο και τον τρόπο με τον οποίο αυτή οφείλει να υπερασπιστεί την ταυτότητα και τα συμφέροντά της.
Διακηρύσσει, λοιπόν, την ανάγκη οι Δυτικοί να ξαναβρούν το πάθος τους για την Πατρίδα και το Έθνος και να μην εκχωρούν την ευθύνη των αποφάσεών τους σε παγκόσμιες γραφειοκρατίες, στο όνομα μιας, κατά την αντίληψή του, ψευδεπίγραφης διεθνούς συνεργασίας. Με άλλα λόγια, προτάσσει το Έθνος και το εθνικό συμφέρον έναντι των υπερεθνικών θεσμών, αμφισβητώντας την αποτελεσματικότητα ενός διεθνισμού που συχνά εμφανίζεται αποκομμένος από τις πραγματικές ανάγκες των λαών.
Ταυτόχρονα, όμως, πίσω από αυτήν την επίκληση της εθνικής αυτοσυνειδησίας διαφαίνεται και μια άλλη διάσταση: Hπρόθεση των ΗΠΑ να πρωταγωνιστήσουν στην επιβολή της κυριαρχίας τους, χρησιμοποιώντας ως βασικό εργαλείο τη δύναμή τους, χωρίς ενοχές για τις συνέπειες αυτής της επιλογής.
Μήπως, ωστόσο, στο όνομα της αναγέννησης του πατριωτικού αισθήματος προαναγγέλλεται η επιστροφή σε έναν sui generis αμερικανικού τύπου εθνικισμό, που συνδυάζει την εθνική υπερηφάνεια με την επιδίωξη της παγκόσμιας ισχύος;
Να, λοιπόν, που ο εθνικισμός επανέρχεται στο προσκήνιο με τον πιο επίσημο τρόπο, αυτήν τη φορά όχι ως σύνθημα περιθωριακών πολιτικών ομάδων, αλλά ως ιδεολογική θέση που διατυπώνεται από έναν κορυφαίο εκπρόσωπο της αμερικανικής πολιτικής. Η επανεμφάνισή του εγείρει εύλογες αμφισβητήσεις και ερωτήματα τόσο για την αναγκαιότητά του όσο και για τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύουμε το περιεχόμενό του.
Περισσότερα ΕΔΩ
