0
Η νέα απειλή για την επισιτιστική ασφάλεια: Λιγοστεύουν οι αγρότες, όχι η γη
Και έτσι η επισιτιστική κρίση αποκτά μια ακόμη αιτία βάσης, πλην της κλιματικής κρίσης. Για πρώτη φορά έρευνα που δημοσίευσε το έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Nature Sustainability, ενσωματώνει στην επισιτιστική κρίση την μείωση του γεωργικού πληθυσμού και την συνδέει με το ποσοστό των γεννήσεων, την αστικοποίηση και τους διάφορους οικονομικούς μετασχηματισμούς της εποχής μας. Σύμφωνα με την έρευνα ακόμη και η τεχνολογική πρόοδος από μόνη της δεν θα είναι αρκετή για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα. Παρόλο που η καινοτομία και οι σύγχρονοι αυτοματισμοί που εφαρμόζονται στην γεωργία, επιτρέπουν στους αγρότες να διαχειρίζονται μεγαλύτερες εκτάσεις, στον αντίποδα, οι αλλαγές στα οικονομικά μοντέλα που εφαρμόζονται, τείνουν να απομακρύνουν όλο και περισσότερους ανθρώπους από την γεωργία, επιταχύνοντας την ερήμωση της υπαίθρου. Όλο και λιγότεροι νέοι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να εργαστούν στα χωράφια. Η μείωση του γεωργικού εργατικού δυναμικού κινδυνεύει να γίνει ένας από τους κύριους περιορισμούς στην παγκόσμια παραγωγή τροφίμων στην επόμενη δεκαετία.
Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι στις περισσότερες περιοχές του κόσμου, η πραγματική αξιοποιήσιμη γεωργική έκταση θα μειωθεί ακριβώς λόγω έλλειψης εργατικού δυναμικού. Σε ορισμένες περιοχές, η έλλειψη εργατικού δυναμικού θα μπορούσε να αποτελέσει μάλιστα, σημαντικότερο περιοριστικό παράγοντα από τις κλιματικές συνθήκες ή την αλλαγή στην ποιότητα του εδάφους, που προκαλείται από πλημμύρες ή ξηρασίες. Οπότε, το μέλλον της επισιτιστικής ασφάλειας δεν προσδιορίζεται μόνο από το κλίμα και την διαθέσιμη γη, αλλά από την ίδια την δομή μιας κοινωνίας και τις αλλαγές που έχει υποστεί. Ζητήματα όπως η μείωση των ποσοστών γεννήσεων, η εγκατάλειψη της υπαίθρου και η απροθυμία νέων να εργαστούν στην ύπαιθρο, μπορούν να έχουν βαθιές επιπτώσεις στην παγκόσμια παραγωγή τροφίμων και στις στρατηγικές προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Γη υπάρχει. Οι αγρότες λιγοστεύουν. Πολλά αγροτικά προϊόντα μένουν να σαπίζουν στο χωράφι. Κάποια στιγμή θα σταματήσει και αυτό, με όλο και περισσότερους να εγκαταλείπουν και να αναζητούν απασχόληση, όπου τους κατευθύνουν οι πολιτικές που υιοθετούνται και κυρίως στα αστικά κέντρα. Αντιλαμβάνεστε ότι ο χρονικός ορίζοντας, όσο και το πεδίο, που στοχεύει και «βλέπει» μία στρατηγική ανάπτυξης, συνεχώς διευρύνεται, μετατρέπεται σε πολυπαραγοντικό, απαιτώντας ολιστική αντιμετώπιση. Οτιδήποτε άλλο είναι προχειροδουλειά καταδικασμένη να αποτύχει.
Το φαινόμενο «αποαστικοποίησης»(Counterurbanization), με ότι συμπαρασύρει αυτό, κρίνεται ως επιτακτικό συστατικό πολιτικής ευθύνης, για την αυτονομία των χωρών, αναφορικά με την αγροδιατροφική επάρκεια και βιωσιμότητα.
Έλενα Νάμινι
