Ριζικές αλλαγές στην Αυτοδιοίκηση: Εκλογή δημάρχων από την πρώτη Κυριακή και νέα δεδομένα για τους Δήμους
Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνει ο νέος Κώδικας Δήμων και Περιφερειών, ο οποίος αποτελείται από 774 άρθρα και αναμορφώνει συνολικά το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των ΟΤΑ.
Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών που προβλέπονται είναι η κατάργηση του δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές, καθώς δήμαρχοι και περιφερειάρχες θα εκλέγονται πλέον από την πρώτη Κυριακή με ποσοστό 42%+1, μέσω συστήματος δεύτερης προτίμησης.
Παράλληλα, καθιερώνεται πενταετής θητεία για τις δημοτικές και περιφερειακές αρχές, ενώ δίνεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας και διεξαγωγής τοπικών δημοψηφισμάτων.
Ο νέος Κώδικας προβλέπει επίσης την αναδιοργάνωση της εποπτείας των ΟΤΑ με τη δημιουργία της Υπηρεσίας Γενικής Εποπτείας, νέο πλαίσιο λειτουργίας για τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), καθώς και τη θεσμοθέτηση του Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης.
Στις νέες ρυθμίσεις περιλαμβάνονται ακόμη αλλαγές στο καθεστώς αργίας των αιρετών, νέο σύστημα προσλήψεων στους παιδικούς σταθμούς, η δυνατότητα χορήγησης επιδόματος γέννησης από τους Δήμους, αλλά και σύστημα επιβράβευσης της απόδοσης για Δήμους και γενικούς γραμματείς.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για αποσύνδεση των δημοτικών τελών από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, καθώς και η ενσωμάτωση διάταξης που διασφαλίζει ότι κάθε νέα αρμοδιότητα που μεταφέρεται στους Δήμους θα συνοδεύεται από αντίστοιχη κρατική χρηματοδότηση, μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), ικανοποιώντας ένα πάγιο αίτημα της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας.
Σε ό,τι αφορά τις ΔΕΥΑ, ο νέος Κώδικας προβλέπει την ένταξή τους στο Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των Δήμων, ενώ προβλέπεται χρηματοδότηση ύψους 200 εκατ. ευρώ για την αποπληρωμή οφειλών τους προς παρόχους ενέργειας.
Τέλος, θεσπίζεται μηχανισμός δημοσιονομικής πειθαρχίας, σύμφωνα με τον οποίο Δήμοι και Περιφέρειες που δεν εξυπηρετούν τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις τους ενδέχεται να αντιμετωπίζουν παρακράτηση έως και του 30% της μηνιαίας κρατικής επιχορήγησής τους.
