312
Από την Τασμανία, ως τα Γρεβενά! 5 Ιουνίου δεν θα αποφασίσουμε μόνο τι ποτάμι θέλουμε, αλλά τι Γρεβενιώτες είμαστε.
Από την Τασμανία, ως τα Γρεβενά!
Την Παρασκευή 5 Ιουνίου στην πλατεία, δεν θα αποφασίσουμε μόνο τι ποτάμι θέλουμε.
Θα αποφασίσουμε την ίδια στιγμή τι Γρεβενιώτες είμαστε.
Θα είμαστε οι Γρεβενιώτες που άφησαν το ποτάμι τους να ρημάξει μπροστά στα μάτια τους;
Ή θα είμαστε οι Γρεβενιώτες που έκαναν ό,τι μπορούσαν για να σώσουν τον σπάνιο πλούτο που κληρονόμησαν, κι έχουν χρέος να παραδώσουν στις επόμενες γενιές;
Έχουμε χρόνια που λέμε ότι ο τόπος μας πεθαίνει. Το βλέπουμε να συμβαίνει γύρω μας. Το ζούμε στα έρημα χωριά, το ζούμε έχοντας τα χειρότερα δημογραφικά στοιχεία, το ζούμε στην ανεργία που ερημώνει κι άλλο τον τόπο. Το ζούμε τόσο πολύ και σε τόσα πολλά, που έχουμε μουδιάσει, σχεδόν μοιρολατρικά.
Από τις βόλτες μου στη φύση, έχω δει πολλές φορές τα πτωματοφάγα πτηνά να μαζεύονται πάνω από ετοιμοθάνατα, ανήμπορα ζώα. Έτσι λειτουργεί η φύση. Η φύση, όμως, υπαγορεύει και το αυτονόητο: όλοι οι οργανισμοί ΘΕΛΟΥΝ να ζήσουν.
Το ίδιο πιστεύω και για τον παραμελημένο τόπο μας. Πιστεύω πως ΟΛΟΙ οι Γρεβενιώτες ΘΕΛΟΥΝ να ζήσει ο τόπος μας.
Την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026, στις 12.30 το μεσημέρι, στην Κεντρική Πλατεία των Γρεβενών, είναι μια μοναδική —ίσως και η ύστατη— ευκαιρία να φωνάξουμε και να ακουστούμε παντού, πως ΑΥΤΟΣ Ο ΤΟΠΟΣ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΖΗΣΕΙ. Θέλει πραγματική και αειφόρα ανάπτυξη, χωρίς να θυσιάζεται ο φυσικός του πλούτος. Είναι το μόνο που έχουμε. Είναι το μόνο που αν το διαφυλάξουμε ΤΩΡΑ, σε λίγα χρόνια, με όλη αυτή την καταστροφή που συντελείται παντού, θα έχουμε κάτι σπάνιο στα χέρια μας. Και είναι άλλος ένας νόμος, όχι τόσο της φύσης, αλλά της οικονομίας, πως η σπανιότητα δημιουργεί την υψηλότερη αξία. Στα χρόνια που θα έρθουν, ένας ποταμός όπως ο Βενέτικος, που διατηρεί ακόμη σπάνια φυσικότητα και υψηλή οικολογική αξία, δεν θα είναι απλώς ένα «όμορφο τοπίο» για να πάμε να κάνουμε καμία σέλφι για το ίνστα. Θα είναι σπάνιο μνημείο της φύσης παγκοσμίου επιπέδου, ακριβώς επειδή θα είναι από τα ελάχιστα που έχουν απομείνει.
Η παγκόσμια εμπειρία είναι γεμάτη από τόπους που πιέστηκαν να ακολουθήσουν τις «επενδύσεις» της εποχής τους, αρνήθηκαν ή δεν τα «κατάφεραν», και τελικά δικαιώθηκαν ως τόποι αυθεντικότητας και αξίας:
1. Ο ποταμός που σώθηκε την τελευταία στιγμή
Τη δεκαετία του ’80, η πολιτειακή κυβέρνηση της Τασμανίας προσπάθησε να φτιάξει ένα τεράστιο φράγμα στον άγριο ποταμό Franklin της Τασμανίας, υποσχόμενη «ρεύμα και θέσεις εργασίας». Ένα μεγάλο κίνημα, με τοπική, εθνική και διεθνή στήριξη, ξεσηκώθηκε και το έργο ακυρώθηκε. Σήμερα, ο Franklin προστατεύεται μέσα στην Tasmanian Wilderness World Heritage Area της UNESCO. Ο οικοτουρισμός γύρω από αυτό το ανέγγιχτο ποτάμι φέρνει αληθινό πλούτο στην περιοχή και πολλοί σήμερα αναγνωρίζουν πως, αν είχε χτιστεί το φράγμα, θα είχε χαθεί ένας από τους μεγαλύτερους φυσικούς θησαυρούς της περιοχής.
2. Όταν η φτώχεια έσωσε την ομορφιά
Τις δεκαετίες του ’60 και του ’70, όταν η υπόλοιπη Ελλάδα γέμιζε τσιμέντο και πολυκατοικίες, τα Ζαγοροχώρια έμειναν εντελώς πίσω. Δεν μπόρεσαν να ακολουθήσουν την «ανάπτυξη» της εποχής. Η απομόνωση και η περιορισμένη μεταπολεμική ανοικοδόμηση συνέβαλαν στο να διασωθεί ένας αυθεντικός οικιστικός και φυσικός πλούτος, που σήμερα αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο πολιτιστικό τοπίο.
3. Το χωριό που αντιστάθηκε στα μεγαθήρια
Στις Ελβετικές Άλπεις, το μικρό χωριό Gimmelwald έβλεπε τα γειτονικά χωριά να χτίζουν τεράστια χιονοδρομικά και ξενοδοχεία. Όταν οι επενδυτές χτύπησαν και τη δική τους πόρτα, οι ντόπιοι πέτυχαν να χαρακτηριστεί η περιοχή τους ως ζώνη χιονοστιβάδων, αποτρέποντας έτσι τη μαζική ανοικοδόμηση. Σήμερα, τα μεγάλα θέρετρα παλεύουν με τον μαζικό τουρισμό, ενώ το Gimmelwald αποτελεί ένα ανέγγιχτο αλπικό καταφύγιο για τους λίγους.
Τι μας διδάσκουν όλα αυτά;
Ότι ένας βασικός κανόνας της οικονομίας είναι η σπανιότητα. Σήμερα, την ώρα που στο όνομα της «πράσινης» ανάπτυξης σχεδιάζονται φαραωνικά έργα στα ποτάμια μας εδώ, η Ευρώπη έχει ήδη αρχίσει να γυρίζει σελίδα: βάζει στόχο να αποκαταστήσει χιλιάδες χιλιόμετρα ποταμών ελεύθερης ροής και αφαιρεί παλιά, άχρηστα ή επιζήμια εμπόδια από τα νερά της.
Την Παρασκευή 5 Ιουνίου, πρέπει να το δηλώσουμε προς όλες τις κατευθύνσεις. Να μας ακούσει όλη η Ελλάδα και όλος ο κόσμος αν γίνεται. Να μας ακούσουν κι ο Βενέτικος, ο Αλιάκμονας, η Βάλια Κάλντα, η Βασιλίτσα, ο Όρλιακας, η Βουνάσα, ο Σμόλικας, ο Μπούρινος. Τα γεφύρια μας, τα ζαρκάδια, οι λύκοι και οι αρκούδες μας. Οι βίδρες και οι πέστροφες, οι αετοί κι οι γερακίνες. Από το «δέντρο τς μάκας» στην πλατεία μας, μέχρι το πιο ψηλό το ρόμπολο στη Σαμαρίνα… Να τους φωνάξουμε πως ΑΥΤΟΣ Ο ΤΟΠΟΣ ΠΛΕΟΝ ΦΥΛΑΣΣΕΤΑΙ από αυτούς που τον έχουν κληρονομήσει. Και δεν τον έχουν για ξεπούλημα.
Ραντεβού στην πλατεία. Καλή δύναμη σε όλους μας.
Θωμάς Μπιζιούρας









