546
Η Ελλάδα υπήρξε ένα πεδίο αντιμαχόμενων συμφερόντων, όπου συντελέστηκαν εκτοπίσεις και σφοδρές διαμάχες. Η μεγάλη της έκταση αποτελούσε το μήλον της έριδος κατά πολλές περιόδους. Κατά το 1886, η έκταση της εκτείνεται σε 800 τετραγωνικά μίλια και αριθμεί περίπου 1.700.000 κατοίκους, τη στιγμή που η
Η Μακεδονία πριν και κατά την έλευση των προσφύγων. Γράφει ο Κλεάνθης Πολατίδης
Η Ελλάδα υπήρξε ένα πεδίο αντιμαχόμενων συμφερόντων, όπου συντελέστηκαν εκτοπίσεις και σφοδρές διαμάχες. Η μεγάλη της έκταση αποτελούσε το μήλον της έριδος κατά πολλές περιόδους. Κατά το 1886, η έκταση της εκτείνεται σε 800 τετραγωνικά μίλια και αριθμεί περίπου 1.700.000 κατοίκους, τη στιγμή που η
Παλαιά Ελλάδα αποτελείται από 950 τετραγωνικά μίλια και ο πληθυσμός της είναι
περίπου ο ίδιος7. Κατά την κεμαλική περίοδο, το κίνημα των Νεότουρκων επιδίδεται
σε διωγμούς, που χωρίζονται σε δύο περιόδους, το 1908-1912 και το 1912-1914.
Κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Μακεδονία μετατρέπεται σε κατά τόπους πεδία
μαχών, με σφαγές και πυρπολήσεις . Προσφυγικά κύματα μικρότερης ροής προς την
Ελλάδα σημείωθηκαν από τη Βόρεια Ήπειρο (1915-1916), την Ανατολική
Μακεδονία (1916), τη Ρωσία (1919) , τη Ρουμανία (1919), τη Μικρά Ασία και τα
Δωδεκάνησα (1919-1921)8.
Πριν από την απαρχή των Βαλκανικών πολέμων στο ελληνικό τμήμα της
Μακεδονίας ζούσαν 488.484 Έλληνες προσκείμενοι στο Πατριαρχείο και 115.909
Σλάβοι Εξαρχικοί. Ο εθνολογικός πίνακας που παρουσιάζεται αποτελεί την έρευνα
του Κολοκοτρώνη με βάση την απογραφή του Αμαντόρι-Βιργκίλι, βασισμένη όμως
στα όρια της ελληνικής Μακεδονίας. Η διάκριση του Κολοτρώνη γίνεται σε
«Έλληνες» και «Βούλγαρους»9:
| Έλληνες | Βούλγαροι | |
| Βιλαέτι Θεσσαλονίκης | ||
| Σαντζάκι Θεσσαλονίκης | ||
| Καζάς Θεσσαλονίκης | 50.682 | 4.239 |
| Καζάς Κασσάνδρας | 40.746 | 0 |
| Καζάς Αίου Όρους | 3.761 | 210 |
| Καζάς Λαγκαδά | 20.484 | 2.240 |
| Καζάς Κιλκίς | 625 | 17.436 |
| Καζάς Κατερίνης | 18.429 | 0 |
| Καζάς Βέροια | 26.971 | 0 |
| Καζάς Έδεσσας | 16.859 | 5.149 |
| Καζάς Γιαννιτσών | 18.58 | 1.736 |
| Καζάς Γευγελής | 664 | 3.187 |
| Καζάς Δοϊράνης | 518 | 1.307 |
| Σαντζάκι Σερρών | ||
| Καζάς Σερρών | 48.905 | 10.290 |
| Καζάς Ζίχνας | 23.155 | 3.700 |
| Καζάς Σιδηροκάστρου | 6.740 | 15.778 |
| Καζάς Νευροκοπίου | 2.530 | 11.611 |
| Σαντζάκι Δράμας | ||
| Καζάς Καβάλας | 9.500 | 0 |
| Καζάς Ελευθερούπολης | 10.175 | 0 |
| Καζάς Χρυσούπολης | 460 | 0 |
| καζάς Δράμας | 9.900 2.980 | 2.980 |
| Καζάς Θάσου | 13.050 | 0 |
| Βιλαέτι Μοναστηρίου | ||
| Σαντζάκι Μοναστηρίου | ||
| Καζάς Φλώρινας | 17.455 | 16.137 |
| Καζάς Μοναστηρίοτ | 7.535 | 2.374 |
| Σαντζάκι Σερβίων | ||
| Καζάς Κοζάνης | 16.120 | 0 |
| Καζάς Σερβίων | 14.690 | 0 |
| Καζάς Γρεβενών | 25.530 | 0 |
| Λαζάς Ανασελίτσας | 23.653 | 0 |
| Καζάς Πτολεμαϊδας | 6.770 | 1.460 |
| Σαντζάκι Κορυτσάς | ||
| Καζάς Καστοριάς | 45.733 | 15.934 |
| Καζάς Κορυτσάς | 8.261 | 114 |
| Σύνολο | 488.484 | 115.909 |
7 Καλοστύπης, Ι. (1886). Οικονομική, γεωγραφική, ιστορική και εθνολογική μελέτη της
Μακεδονίας, 9
8 Αραμπατζή, Χ. (2015). Εγκαταστάσεις των προσφύγων στη Δυτική Μακεδονία, 1-2.
9 Μιχαηλίδης, Ι. (1992). Σλαβόφωνοι μετανάστες και πρόσφυγες από την Μακεδονία και τη
Δυτική Θράκη (1912-1930), 16-17.
ΚΛΕΑΝΘΗΣ ΠΟΛΑΤΙΔΗΣ
Φιλόλογος, Δρ. Νεότερης Ιστορίας ΠΔΜ
ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
- 1
- 2









