Σκύλλα, Σειρήνες, θεοί και μυθικά πλάσματα στους τοίχους του Αρχοντικού Χατζημιχαήλ–Κανατσούλη στη Σιάτιστα, ζωγραφισμένα το 1811
Η «ΟΔΥΣΣΕΙΑ» ΤΟΥ ΝΟΛΑΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ – ΚΑΝΑΤΣΟΥΛΗ
Η κινηματογραφική “Οδύσσεια” του Κρίστοφερ Νόλαν επαναφέρει τον ομηρικό κόσμο στο παγκόσμιο προσκήνιο, μέσα από τη γλώσσα του σύγχρονου κινηματογράφου και της μεγάλης παραγωγής.
Κομμάτια αυτού του κόσμου, ιστορίθηκαν με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο σε ένα αρχοντικό της Σιάτιστας. Στο Αρχοντικό Χατζημιχαήλ–Κανατσούλη, οι θεότητες, τα τέρατα της Οδύσσειας και ολόκληρο το Δωδεκάθεο αποδίδονται με το χέρι του λαϊκού ζωγράφου και τη φαντασία μιας άλλης εποχής. Οι μουσαφίρηδες του αρχοντικού δεν «παρακολουθούσαν» απλώς τον μύθο· τον ζούσαν γύρω τους, μέσα από μια άμεση, οικεία και εκλαϊκευμένη εκδοχή του.
Στον οντά «Πάνθεον», που τοιχογραφήθηκε το 1811, η Σκύλλα αποδίδεται με έναν ιδιαίτερα πρωτότυπο τρόπο: έξι γυναικείες μορφές ενώνονται κάτω από ένα κεφάλι και, με τα πολλαπλά χέρια τους, εγκλωβίζουν το πλοίο, ενώ κήτη και αρπακτικά πλάσματα επιτίθενται στους επιβάτες του.
Σε άλλη τοιχογραφία, οι Σειρήνες παρουσιάζονται ως τρεις φτερωτές γυναικείες μορφές απέναντι από το πλοίο του Οδυσσέα. Ορισμένες κρατούν μουσικά όργανα και με τη μουσική και το τραγούδι τους, θέλουν να παρασύρουν τους ναυτικούς.
Το μυθολογικό σύνολο παρουσιάζει αξιοσημείωτες αντιστοιχίες με το “Ελληνικόν Πάνθεον” του Κοζανίτη Χαρίσιου Μεγδάνη, το οποίο εκδόθηκε στην Πέστη το 1812. Η ακριβής σχέση του βιβλίου με τις τοιχογραφίες, που δημιουργήθηκαν έναν χρόνο νωρίτερα, παραμένει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον θέμα για την έρευνα.
Η Θεσσαλονίκη φιλοξένησε για λίγους μήνες ένα μεγάλο θεματικό πάρκο για την ιστορία και τη μυθολογία της Αρχαίας Ελλάδας. Η Σιάτιστα διαθέτει κάτι διαφορετικό: ένα αυθεντικό μυθολογικό σύνολο, ζωγραφισμένο το 1811 μέσα σε ένα από τα επιβλητικότερα αρχοντικά της Ελλάδας.
Εδώ δεν πρόκειται για μια προσωρινή αναπαράσταση. Η Σκύλλα, οι Σειρήνες, οι Γοργόνες, ο Κολοσσός της Ρόδου, οι Μοίρες και το Δωδεκάθεο κατοικούν εδώ και περισσότερο από δύο αιώνες στους τοίχους του αρχοντικού.
Σε ποιό άλλο σημείο της Ελλάδας μπορεί κανείς να συναντήσει ένα τόσο πλούσιο μυθολογικό σύνολο, ζωγραφισμένο και διατηρημένο στον χώρο για τον οποίο δημιουργήθηκε;
Και όλα αυτά μέσα στην Πολιτιστική Διαδρομή της Χώρας, η ανάπλαση της οποίας πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της. Το Αρχοντικό Χατζημιχαήλ–Κανατσούλη είναι ένας μόνο σταθμός μιας διαδρομής γεμάτης ιστορίες:
Από τον Όμηρο και τον Αίσωπο έως τους Κασομούληδες, τον Δεμερτζή και τον Βαμβακάρη· από τα τέρατα της Οδύσσειας και τον ψέυτη βοσκό έως τις μεγάλες στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
Η Σιάτιστα δεν χρειάζεται να κατασκευάσει την ιστορία της. Την έχει ήδη γραμμένη στους δρόμους, στις πλατείες, στα βιβλία και στους τοίχους των αρχοντικών της. Χρειάζεται να την αναδείξει και να την αφηγηθεί.
Αυτή η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Θα υποθέσουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. ΑποδοχήΔιαβάστε περισσότερα
