ΧΡΙΣΤΑΝΟΧΩΡΙ ΚΙΛΙΚΙΑΣ Τσουκούροβα, Γκιαούρκιοϊ, σήμερα συνοικία της Μερσίνας

Το ιστορικό χωριό της Κιλικίας που ήταν γνωστό στους Έλληνες ως Χριστιανοχώρι (ή επίσημα στα οθωμανικά αρχεία ως Hıristiyanköy) βρισκόταν στα περίχωρα της Μερσίνης και σήμερα αποτελεί συνοικία/περιοχή μέσα στην ίδια την πόλη της Μερσίνης, γνωστή ως Hıristiyan Köyü Mahallesi

ΘΕΣΗ

Το Χριστιανοχώρι (γνωστό και ως Γκιαούρκιοϊ) ήταν ένας αμιγώς ελληνικός οικισμός στην περιοχή της Κιλικίας (σημερινή νοτιοανατολική Τουρκία), ο οποίος υπαγόταν διοικητικά στο καϊμακαμλίκι της Μερσίνης και πνευματικά στη Μητρόπολη Ταρσού και Αδάνων.

• Καθώς η Μερσίνη γιγαντώθηκε και επεκτάθηκε, το Χριστιανοχώρι απορροφήθηκε πλήρως από τον αστικό ιστό.

• Σήμερα, η ονομασία επιβιώνει κυρίως ως ιστορική και τοπωνυμική αναφορά της παλιάς εκείνης χριστιανικής συνοικίας (Hıristiyan Köyü) δίπλα σε άλλες ιστορικές γειτονιές της πόλης, όπως η Φραγκομαχαλάς (Frenk Mahallesi)

Οι αποστάσεις του οικισμού από τα κύρια κέντρα της περιοχής ήταν οι εξής:

• Ζάνας: 3 χλμ. (γειτονικό μουσουλμανικό χωριό όπου βρισκόταν το αστυνομικό τμήμα – καρακόλι – που εξυπηρετούσε την περιοχή).

• Ταρσός (Tarsus): Η ιστορική πρωτεύουσα της Κιλικίας βρισκόταν σε κοντινή απόσταση, αποτελώντας το πνευματικό κέντρο της περιοχής.

• Άδανα (Adana): Η μεγαλύτερη πόλη της περιοχής βρισκόταν ανατολικά του οικισμού.

ΟΝΟΜΑ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ

Τσουκούροβα (Çukurova), Γκιαούρκιοϊ (Giaour-Köy),Γκιαούρκιοϊ (Giaour-Köy),3. Χριστιανοχώρι (Christianochorion), Γκιαβούρκιοϊ Gâvurköy ,

•

1 Τσουκούροβα (Çukurova)*

Έτσι ονομαζόταν κυρίως η περιοχή .Η ονομασία είναι σύνθετη τουρκική λέξη:

Ετυμολογία

Η ονομασία Çukurova προκύπτει από τη σύνθεση των τουρκικών λέξεων *çukur* («κοιλότητα», «βύθισμα») και *ova* («πεδιάδα»). Çukur (Τσουκούρ)

: Σημαίνει «λάκκος», «κοίλωμα», «χαράδρα» ή «βαθούλωμα».Ova (Όβα): Σημαίνει «πεδιάδα». «Η χαμηλή πεδιάδα» ή «η πεδιάδα του λάκκου». Το όνομα περιγράφει γεωγραφικά την τεράστια, χαμηλή και εύφορη πεδιάδα που σχηματίζεται ανάμεσα στα βουνά του Ταύρου και τη Μεσόγειο Θάλασσα.

2. Γκιαούρκιοϊ (Giaour-Köy)

Ήταν η επίσημη ονομασία κατά την οθωμανική περίοδο.

• Ετυμολογία: Σύνθετη λέξη από το τουρκικό Giaour (Γκιαούρης) και το Köy (χωριό).

• Η λέξη giaour προέρχεται από την περσική λέξη gaur (άπιστος), όρος που χρησιμοποιούνταν από τους Οθωμανούς για τους μη μουσουλμάνους, και ειδικότερα για τους Χριστιανούς. Αν και συχνά είχε υποτιμητική χροιά, σε ορισμένα τοπωνύμια χρησιμοποιούνταν απλώς για να δηλώσει οικισμό με χριστιανικό πληθυσμό.

• Γκιαούρκιοϊ (Giaour-Köy)

• Ήταν η επίσημη ονομασία κατά την οθωμανική περίοδο.

• Ετυμολογία: Σύνθετη λέξη από το τουρκικό Giaour (Γκιαούρης) και το Köy (χωριό).Το χωριό εμφανίζεται στην ιστορία με δύο κύρια ονόματα που αντανακλούν τη θρησκευτική ταυτότητα των κατοίκων του και τη διοικητική γλώσσα της εποχής:

3. Χριστιανοχώρι (Christianochorion)

Ήταν η ελληνική ονομασία του οικισμού, που αποτελούσε την άμεση απόδοση του τουρκικού ονόματος στην ελληνική γλώσσα.

• Ετυμολογία: Σύνθετη λέξη από το Χριστιανός και το χωρίον.

Δηλώνει το “χωριό των Χριστιανών”. Η λέξη Χριστιανός προέρχεται από την ελληνική λέξη Χριστός (ο κεχρισμένος), η οποία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Αντιόχεια για να περιγράψει τους ακολούθους του Ιησο

4. Γκαβουρκιοϊ

• Γκιαβούρκιοϊ Gâvurköy ,

Η ονομασία Gâvurköy (στα ελληνικά συναντάται συχνά ως Γκιαούρκιοϊ ή Γκιαβούρκιοϊ) είναι μια σύνθετη τουρκική λέξη που ετυμολογικά σημαίνει «Χωριό των Απίστων» ή «Χριστιανοχώρι». Η λέξη αποτελείται από δύο συνθετικά:Gâvur (Γκιαούρ / Γκιαούρης): Προέρχεται από την οθωμανική τουρκική λέξη وgâvur), η οποία με τη σειρά της κατάγεται από την περσική (gabr).

Αρχικά, η περσική λέξη αναφερόταν στους οπαδούς του Ζωροαστρισμού (Ζωροάστρες). Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ο όρος επικράτησε να χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό των μη μουσουλμάνων, και κυρίως των χριστιανών (Ελλήνων, Αρμενίων, Βουλγάρων κ.ά.). Αν και συχνά είχε υποτιμητική ή προσβλητική χροιά («άπιστος»),

* Ύστερη Αρχαιότητα έως το Μεσαιωνικό Αρμενικό Βασίλειο.

Σήμερα, υπάρχουν πολλά ερείπια «Χωριών Γκαβούρ» ή «Χριστιανικών Χωριών» (ειδικά τα ερείπια της ορεινής Κιλικίας γύρω από το Ερντεμλί και τη Σιλίφκε) που αποτελούν αρχαιολογικούς χώρους στην περιοχή

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ

Το Χριστιανοχώρι ήταν ένας παλαιότερος οικισμός από τη σύγχρονη Μερσίνη (η οποία αναπτύχθηκε ραγδαία ως λιμάνι κατά τον 19ο αιώνα).

Κατοικούνταν κυρίως από τουρκόφωνες ελληνορθόδοξες οικογένειες (Ρωμιούς) που είχαν μετακινηθεί εκεί από το γειτονικό Ταρσό.

Το Χριστιανοχώρι της Κιλικίας ήταν ένας αμιγώς ελληνικός οικισμός, γεγονός που το καθιστούσε εξαίρεση στην περιοχή, όπου οι περισσότεροι οικισμοί ήταν είτε μουσουλμανικοί είτε μικτοί με έντονο το αρμενικό στοιχείο.

• : Πριν από την Ανταλλαγή Πληθυσμών του 1923, το χωριό κατοικούνταν αποκλειστικά από Έλληνες Ορθόδοξους.

◦ Οι κάτοικοι ήταν ελληνόφωνοι και διατηρούσαν ισχυρή θρησκευτική και εθνική ταυτότητα, έχοντας δική τους εκκλησία και σχολείο.

• (Μετά το 1922): Μετά την αποχώρηση των Ελλήνων, ο οικισμός έπαψε να είναι ελληνικός. Στα σπίτια των προσφύγων εγκαταστάθηκαν περίπου 1.200 μουσουλμάνοι.

• Σε αντίθεση με το Χριστιανοχώρι, η ευρύτερη περιοχή της Κιλικίας είχε έντονα πολυπολιτισμικό χαρακτήρα. Για παράδειγμα, το 1880 στην Κιλικία ζούσαν:

◦ 65% Αρμένιοι

◦ 16% Άραβες

◦ 5% Έλληνες

◦ 3% Τούρκοι

ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΙΔΡΥΣΗ

Στοιχεία για τη μυθολογική ίδρυση του Χριστιανοχωρίου δεν υπάρχουν, καθώς ο οικισμός δημιουργήθηκε σε μεταγενέστερη ιστορική περίοδο. Ωστόσο, η Κιλικία, η περιοχή στην οποία ανήκε, είναι από τις πλουσιότερες σε μυθολογία:

1. Ο Κίλιξ και η Ευρώπη

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, η περιοχή πήρε το όνομά της από τον Κίλικα. Όταν ο Δίας απήγαγε την αδελφή του, Ευρώπη, ο πατέρας τους Αγήνωρ (βασιλιάς της Φοινίκης) έστειλε τους γιους του να την βρουν. Ο Κίλιξ, μετά από άκαρπη αναζήτηση, εγκαταστάθηκε στην περιοχή που ονομάστηκε Κιλικία και έγινε ο πρώτος βασιλιάς της.

2. Ο Βελλεροφόντης και το Αλήιον Πεδίον

Το Χριστιανοχώρι βρισκόταν στο λεγόμενο Αλήιον Πεδίον (την πεδινή Κιλικία).

• Ο μύθος λέει πως ο ήρωας Βελλεροφόντης, αφού εξόργισε τους θεούς προσπαθώντας να ανέβει στον Όλυμπο με τον Πήγασο, έπεσε και τυφλώθηκε (ή τραυματίστηκε).

• Περιπλανιόταν μόνος και δυστυχισμένος σε αυτή την πεδιάδα («αλάομαι» στα αρχαία ελληνικά σημαίνει περιπλανιέμαι), δίνοντας έτσι το όνομα στην περιοχή.

3. Ο Τυφών και το ΆντρονΣτην ευρύτερη περιοχή της Κιλικίας τοποθετείται η γιγαντομαχία ανάμεσα στον Δία και τον Τυφώνα. Ο Τυφώνας θεωρούνταν γιος της Γαίας και του Ταρτάρου και κατοικούσε στο «Κωρύκιον Άντρον» της Κιλικίας, μια τεράστια σπηλιά κοντά στην ακτή.

ΙΣΤΟΡΙΑ

Η περιοχή υπήρξε σημείο συνάντησης πολιτισμών από την Αρχαϊκή εποχή έως τη Βυζαντινή περίοδο.

• Η Τσουκούροβα ή Πεδιάδα της Κιλικίας (Cilicia Pedias στην αρχαιότητα), είναι μια μεγάλη εύφορη πεδιάδα στην περιοχή της Κιλικίας, στη νότια Μ.ΑΣΙΑ .

•

• Η πεδιάδα καλύπτει τις ανατολικότερες περιοχές της επαρχίας Μερσίνης, το νότιο και κεντρικό τμήμα της επαρχίας Αδάνων, το δυτικό τμήμα της επαρχίας Οσμανιγιέ και το βορειοδυτικό τμήμα της επαρχίας Χατάι.

• *Χετταίοι

•

• Στη δυτική όχθη του ποταμού Τζεϊχάν (Ceyhan), κοντά στο χωριό Σιρκέλι (Sirkeli Höyük), ένα βραχοανάγλυφο της ύστερης χεττιτικής περιόδου μαρτυρά την παρουσία των Χετταίων στην Τσουκούροβα (Πεδιάδα της Κιλικίας).

•

• Το ανάγλυφο απεικονίζει τον Μεγάλο Βασιλιά των Χετταίων Μουβατάλι Β΄ (1290–1272 π.Χ.).

• Η καταγεγραμμένη ιστορία της περιοχής εκτείνεται σε βάθος άνω των 6.000 ετών.

• Κατά την Εποχή του Χαλκού, η περιοχή ήταν γνωστή ως Κιζουβάτνα (Kizzuwatna). Ως περιοχή που βρισκόταν ανάμεσα στις πατρογονικές εστίες των Χουρριτών στη νοτιοανατολική Ανατολία και τις πατρογονικές εστίες των Λουβίων στις μεσογειακές ακτές της Ανατολίας, αποτελούσε μια περιοχή με μεικτό λουβιακό και χουρριτικό πληθυσμό

•

• Συνεπώς, οι δύο αυτές αυτόχθονες γλώσσες, η λουβιακή και η χουρριτική, κυριαρχούσαν στην Κιζουβάτνα κατά την Εποχή του Χαλκού.

• Ο ακριβής χρόνος της κατάκτησης της Κιζουβάτνας από τους Χετταίους παραμένει άγνωστος, ωστόσο οι μελετητές εκτιμούν ότι η περιοχή ενσωματώθηκε στη Χεττιτική Αυτοκρατορία ακόμη και πριν από τη βασιλεία του Χαττουσίλι Α΄.

• Την εποχή εκείνη, η πεδιάδα της Κιζουβάτνας ήταν επίσης γνωστή ως Αντανία (Adaniya). Η θρησκεία της Κιζουβάτνας παρουσίαζε ομοιότητες με τη χουρριτική θρησκεία, καθώς ο Τεσούπ (Tešup) και η Χεπάτ (Ḫepat) αποτελούσαν το κύριο ζεύγος θεοτήτων και στα δύο πάνθεα.

• Στα τέλη της δεκαετίας του 1270 π.Χ., ο γάμος του Χετταίου Μεγάλου Βασιλιά Χαττουσίλη Γ΄ με την ιέρεια Πουντουχέπα από την Κιζζουβάτνα ενίσχυσε τη χουρριτική επιρροή στην περιοχή[4] και αύξησε τη σημασία της περιοχής ανάμεσα στις επαρχίες της Χεττιτικής Αυτοκρατορίας. Τα ονόματα των βασιλέων της Κιζζουβάτνα που απαντώνται σε χεττιτικές πινακίδες είναι τα εξής: Ισπουτάχσου, Σουνασσούρα, Εχέγια, Παλλίγια και Παντνιτάσσου.

•

• Μετά την κατάρρευση της Χεττιτικής Αυτοκρατορίας, στην περιοχή αναδύθηκε ένα νεο-χεττιτικό βασίλειο με την ονομασία Χιγιάβα

•

• *Αρμενιοι

• . Η αρμενική παρουσία στην Κιλικία χρονολογείται από τον 1ο αιώνα π.Χ., όταν, υπό τον Τιγράνη τον Μέγα, το Βασίλειο της Αρμενίας επεκτάθηκε προσωρινά και κατέκτησε μια τεράστια περιοχή στο Λεβάντε.

• Το 83 π.Χ., η ελληνική αριστοκρατία της Σελευκιδικής Συρίας, εξασθενημένη από έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο, δήλωσε υποταγή στον φιλόδοξο Αρμένιο βασιλιά.

• Κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής και της πρώιμης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, πρωτεύουσα της επαρχίας της Κιλικίας ήταν το σημαντικό λιμάνι της Ταρσού —τόπος συνάντησης του Μάρκου Αντώνιου και της Κλεοπάτρας, καθώς και γενέτειρα του Αποστόλου Παύλου και του Θεόδωρου της Ταρσού, μεταξύ άλλων σημαντικών ιεραποστόλων.

• Η περιοχή αποτέλεσε πεδίο συγκρούσεων μεταξύ μουσουλμανικών και χριστιανικών δυνάμεων κατά την αρχική φάση της μουσουλμανικής κατάκτησης του Λεβάντε·

•

*Χαλιφάτου των Αββασιδών

• κατακτήθηκε τον 8ο αιώνα και παρέμεινε τμήμα του Χαλιφάτου των Αββασιδών έως ότου ανακαταλήφθηκε από βυζαντινές δυνάμεις το 962.

• Λίγο αργότερα, το 1080, ο Ρουμπέν ίδρυσε το Αρμενικό Βασίλειο της Κιλικίας. Καθ’ όλη τη διάρκεια της αρμενικής περιόδου, η περιοχή διοικούνταν από μέλη του αρμενικού βασιλικού οίκου του Λάμπρον.

•

• *Σελτζούκοι Τούρκοι

•

• Όταν οι Σελτζούκοι Τούρκοι κατέλαβαν την περιοχή τον 12ο αιώνα, πολλοί Τουρκομάνοι —συμπεριλαμβανομένων των φυλών Ογούζ Γιουρεγίρ, Αφσάρ και Τσεπνί— εγκαταστάθηκαν στα βόρεια τμήματα της περιοχής υπό την καθοδήγηση των Ραμαζανιδών. Όσοι διατήρησαν τον νομαδικό τρόπο ζωής ονομάστηκαν Γιορούκοι. Από τον 18ο αιώνα και μετά, η Οθωμανική Αυτοκρατορία εφάρμοσε πολιτική με στόχο την εγκατάσταση αυτών των πληθυσμών σε μόνιμους οικισμούς· η διαδικασία ολοκληρώθηκε λίγο-πολύ τον 19ο αιώνα, αν και συνοδεύτηκε από πολλές δυσκολίες και ένταση, ιδίως για την οθωμανική δυναστεία.

•

• Γειτονιά Οσμανιγιέ*

• Το Χριστιανικό Χωριό (Χριστιανικό Χωριό) είναι ένα από τα ιστορικά ονόματα οικισμών που βρίσκονται στην περιοχή της Κιλικίας, το αρχαίο όνομα Τσουκούροβα.Ιστορικά, αυτό το όνομα έχει δύο σημασίες:

• Γειτονιά Οσμανιγιέ της Μερσίνας

• : Στην πρώιμη περίοδο ίδρυσης της Μερσίνας (19ος αιώνας), η γειτονιά ή ο οικισμός που έμοιαζε με χωριό όπου εγκαταστάθηκε ο χριστιανικός (ιδιαίτερα ελληνικός και αρμενικός) πληθυσμός ονομαζόταν “Christiyan Köyü” μεταξύ του λαού και στα αρχεία της εποχής.

• Αυτή η περιοχή αντιστοιχεί στη Γειτονιά Οσμανιγιέ στο κέντρο της Μερσίνας σήμερα.

• Η περιοχή της Κιλικίας (γύρω από τα Άδανα, τη Μερσίνη, το Χατάι και την Οσμανιγιέ) φιλοξενούσε πολλά χριστιανικά χωριά, εκκλησίες και μοναστήρια από την Ύστερη Αρχαιότητα έως το Μεσαιωνικό Αρμενικό Βασίλειο.

ΕΥΡΗΜΑΤΑ

Σήμερα, υπάρχουν πολλά ερείπια «Χωριών Γκαβούρ» ή «Χριστιανικών Χωριών» (ειδικά τα ερείπια της ορεινής Κιλικίας γύρω από το Ερντεμλί και τη Σιλίφκε) που αποτελούν αρχαιολογικούς χώρους στην περιοχή

ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ

Το Χριστιανοχώρι (Γκιαούρκιοϊ), ως νεότερος οικισμός, δεν διαθέτει δική του αρχαία νομισματοκοπία, αλλά η ιστορία του είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πλούσια αρχαιολογική κληρονομιά της περιοχής. Πεδινής Κιλικίας.

• Η Κιλικία άρχισε να κόβει τοπικά νομίσματα τον 5ο αιώνα π.Χ. υπό την εποπτεία Περσών σατραπών.

Μετά την κατάκτηση από τον Μέγα Αλέξανδρο, η Ταρσός έγινε ένα από τα σημαντικότερα νομισματοκοπεία της αυτοκρατορίας. Κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους, οι πόλεις της Κιλικίας εξέδιδαν “επαρχιακά νομίσματα” (provincial coinage) που απεικόνιζαν τοπικές θεότητες και ρωμαίους αυτοκράτορες

ΘΡΗΣΚΕΙΑ

*Αρμοδία Μητρόπολη και πατριαρχείο.

Ο οικισμός του Χριστιανοχώρίου της Κιλικίας,υπαγόταν πνευματικά στη Μητρόπολη Ταρσού και Αδάνων.

Η Μητρόπολη με την σειρα της ,ανήκε στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Αντιοχείας. Αυτό δημιουργούσε μια ιδιαιτερότητα, καθώς οι κάτοικοι του Χριστιανοχωρίου ήταν ελληνόφωνοι, ενώ πολλές άλλες κοινότητες της Μητρόπολης ήταν αραβόφωνες ή τουρκόφωνες (Καραμανλήδες).. Αυτό δημιουργούσε μια ιδιαιτερότητα, καθώς οι κάτοικοι του Χριστιανοχωρίου ήταν ελληνόφωνοι, ενώ πολλές άλλες κοινότητες της Μητρόπολης ήταν αραβόφωνες ή τουρκόφωνες (Καραμανλήδες).

Αν και ήταν ένας σχετικά νέος οικισμός (πιθανώς του 19ου αιώνα), εντασσόταν σε μια περιοχή με πανάρχαια χριστιανική παράδοση, αποτελώντας ένα προπύργιο της Ορθοδοξίας σε ένα κυρίως μουσουλμανικό περιβάλλον.

* Ναοί

— Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ

,

Υπάρχουν πέτρινες επιγραφές αφιερώνουν το κτίσμα στον Αρχάγγελο Μιχαήλ, αρχειακά και εξωτερικά αρχεία αναφέρουν επίσης τον Αρχάγγελο Γαβριήλ

–*Ναός του Αγίου Νικολάου

Στην καρδιά του χωριού βρισκόταν ο Ναός του Αγίου Νικολάου (Saint Nicholas Greek Orthodox Church),

Χτίστηκε το 1870 κατά την Οθωμανική περίοδο σε γη που δωρήθηκε από ντόπιους δωρητές (Ντιμίτρι και Ταννούς Ναδίρ) για την εξυπηρέτηση Χριστιανών μεταναστών από τη Συρία και τον Λίβανο.

–Άγιος Γεώργιος.

Ήταν το επίκεντρο της κοινωνικής και θρησκευτικής ζωής, όπου ο μουχτάρης του χωριού εκτελούσε συχνά και χρέη εκκλησιαστικού επιτρόπου.

• Παρά την απομόνωσή τους, οι κάτοικοι διατηρούσαν αυστηρά τα ορθόδοξα έθιμα. Οι λειτουργίες γίνονταν στα ελληνικά, ενισχύοντας την εθνική τους ταυτότητα απέναντι στον όρο «Γκιαούρκιοϊ» (χωριό των απίστων) που χρησιμοποιούσαν οι Οθωμανοί.

ΠΑΙΔΕΙΑ

Το Χριστιανοχώρι, παρά το μικρό του μέγεθος και την αγροτική του φύση, έδινε τεράστια έμφαση στην ελληνική παιδεία, θεωρώντας την συνδετικό κρίκο με το Γένος και την Ορθοδοξία.

Στο χωριό λειτουργούσε Αστική Σχολή (δημοτικό σχολείο), η οποία στεγαζόταν σε δικό της κτίριο δίπλα στον ναό του Αγίου Γεωργίου.

. Η διδασκαλία γινόταν αποκλειστικά στην ελληνική γλώσσα, με έμφαση στην ανάγνωση, τη γραφή και τα θρησκευτικά.

Το σχολείο συντηρούνταν από την Κοινότητα (μέσω του μουχτάρη) και από τις εισφορές της Εκκλησίας. Οι δάσκαλοι συχνά έρχονταν από μεγάλα κέντρα όπως η Σμύρνη ή η Κωνσταντινούπολη.

• Οι απόφοιτοι που επιθυμούσαν ανώτερη μόρφωση συνέχιζαν τις σπουδές τους στα Γυμνάσια της Μερσίνης ή των Αδάνων, όπου η ελληνική παρουσία ήταν ισχυρή.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

Λόγω της προσφυγιάς, πολλές οικογένειες διέπρεψαν στις νέες τους πατρίδες στην Ελλάδα (κυρίως στη Μακεδονία και την Αθήνα). Σημαντικές αναφορές περιλαμβάνουν:

• Κωνσταντίνος Ξανθόπουλος:

• Επιφανής εκπαιδευτικός και λόγιος της ευρύτερης περιοχής της Κιλικίας, ο οποίος εργάστηκε για την ενίσχυση των ελληνικών γραμμάτων στα Άδανα και τη Μερσίνη, επηρεάζοντας και τα μικρότερα χωριά όπως το Χριστιανοχώρι.

• Τα επώνυμα των κατοίκων συχνά κατέληγαν σε -όγλου (λόγω της οθωμανικής επίδρασης) ή δήλωναν την καταγωγή τους. Με την εγκατάστασή τους στην Ελλάδα, πολλοί άλλαξαν τα ονόματά τους σε πιο ελληνικές μορφές (π.χ. από Γκιαουρκόγλου σε Χριστιανίδη).

• ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

• Οι κάτοικοι του Χριστιανοχωρίου φημίζονταν για την εργατικότητά τους στις βαμβακοκαλλιέργειες και την ακλόνητη πίστη τους, γεγονός που τους επέτρεψε να ριζώσουν γρήγορα στην Ελλάδα μετά το 1922.

• Στοιχεία για την απασχόληση των κατοίκων του Χριστιανοχωρίου αναδεικνύουν έναν από τους πιο εύφορους και παραγωγικούς οικισμούς της Κιλικίας,

• Οι κάτοικοι του Χριστιανοχωρίου ήταν κατά βάση αγρότες και κτηνοτρόφοι, εκμεταλλευόμενοι την προνομιακή θέση του χωριού στην εύφορη πεδιάδα της Κιλικίας:

• Βαμβακοκαλλιέργεια:

Η περιοχή αποτελούσε το σημαντικότερο κέντρο παραγωγής βαμβακιού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι κάτοικοι του χωριού θεωρούνταν ειδικοί στην καλλιέργεια και τη συγκομιδή του “λευκού χρυσού”.

• Δημητριακά & Σουσάμι

: Λόγω των προσχώσεων των ποταμών, το έδαφος ήταν ιδανικό για σιτάρι, κριθάρι και σουσάμι.

• Εμπόριο:

Λόγω της μικρής απόστασης από το λιμάνι της Μερσίνης, οι παραγωγοί διοχέτευαν τα προϊόντα τους στις διεθνείς αγορές, γεγονός που έδινε στο χωριό μια σχετική οικονομική άνεση.

ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Οι πρόσφυγες από το Χριστιανοχώρι εγκαταστάθηκαν κυρίως στη Μακεδονία ΣΤΙς περιοχές της Δράμας και των Σερρών

ΤΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΧΩΡΙ ΣΗΜΕΡΑ

Σήμερα, το χωριό φέρει την τουρκική ονομασία Hristiyan Köy (που είναι η άμεση μετάφραση του “Χριστιανοχώρι”) ή συχνότερα αναφέρεται ως μέρος του ευρύτερου οικιστικού συμπλέγματος της περιοχής της Μερσίνης.

Κατοικείται αποκλειστικά από μουσουλμανικό πληθυσμό (κυρίως απογόνους ανταλλαχθέντων από την Ελλάδα ή εσωτερικούς μετανάστες).

Ελάχιστα ίχνη της παλιάς ελληνικής αρχιτεκτονικής σώζονται.

• Ο ναός του Αγίου Γεωργίου και το ελληνικό σχολείο έχουν στην πλειονότητά τους καταστραφεί ή μετατραπεί για άλλες χρήσεις (π.χ. αποθήκες ή τζαμιά), μια κοινή μοίρα για πολλούς οικισμούς της Κιλικίας.

• Η περιοχή παραμένει αγροτική, αλλά πλέον είναι πλήρως ενταγμένη στη σύγχρονη βιομηχανική γεωργία της Τουρκίας, με θερμοκήπια και μεγάλες εκτάσεις εσπεριδοειδών.