Δασικές πυρκαγιές: Η έκθεση ελέγχου αποκαλύπτει κενά στον σχεδιασμό των αναδασώσεων

Δασικές πυρκαγιές: Η έκθεση ελέγχου αποκαλύπτει κενά στον σχεδιασμό των αναδασώσεων

Δασικές πυρκαγιές: Έχει μελετηθεί και παρακολουθείται η αποτελεσματικότητα
των προγραμμάτων αναδάσωσης; (Έκθεση Ελέγχου 2/2025)27

Η επαναλαμβανόμενη, ιδίως τους καλοκαιρινούς
μήνες, καταστροφή δασών και δασικών εκτάσεων
συνιστά μείζον περιβαλλοντικό πρόβλημα, με
βαρύτατες συνέπειες για την οικολογική ισορροπία
και τη βιοποικιλότητα, συχνά, όμως, και για τις
ανθρώπινες ζωές και περιουσίες. Για τον λόγο αυτόν,
η αποκατάσταση των κατεστραμμένων δασικών
οικοσυστημάτων και η τεχνητή επανίδρυση των δασών, όπου η φυσική αναγέννηση δεν
αρκεί, αποτελεί προτεραιότητα της Πολιτείας, για την οποία πληθώρα δημόσιων πόρων,
εθνικών και ενωσιακών, διατίθενται.
Κύριο αντικείμενο του ελέγχου ήταν κατά πόσον οι δημόσιοι αυτοί πόροι αξιοποιούνται
με ορθολογικό τρόπο και αποφέρουν αποτελέσματα. Περαιτέρω, ωστόσο, ο έλεγχος
ασχολήθηκε και με τον νέο θεσμό της αναδοχής αποκατάστασης και αναδάσωσης, της
ανάληψης, δηλαδή, από ιδιώτες, που εκδηλώνουν ενδιαφέρον και επιλέγονται προς τούτο,
του κόστους και της ευθύνης εκτέλεσης των έργων αποκατάστασης και αναδάσωσης που
απαιτούνται σε δημόσιες εκτάσεις δασικού χαρακτήρα. Ο έλεγχος διενεργήθηκε από 12
Υπηρεσίες Επιτρόπου στη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του
Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και σε κατά τόπους δασικές υπηρεσίες, καθώς
και στην Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Από τον έλεγχο προέκυψαν τα ακόλουθα:
1. Αν και αρμόδια για την υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής για τα Δάση και
υπεύθυνη για την πολιτική αναδασώσεων στη Χώρα, η Γενική Διεύθυνση Δασών και
Δασικού Περιβάλλοντος δεν διαθέτει αξιόπιστα συνολικά δεδομένα ούτε για τις
κηρυχθείσες ως αναδασωτέες εκτάσεις ανά την επικράτεια, ούτε για το σε ποιες από τις
εκτάσεις αυτές επιβάλλεται, κατά τα διδάγματα της επιστήμης, η εκτέλεση αναδασωτικών
εργασιών, με συνέπεια οι διαθέσιμοι για τις αναδασώσεις δημόσιοι πόροι ευκαιριακά να
κατανέμονται.
2. Ο υπερβολικά φιλόδοξος σχεδιασμός της σχετικής με τις αναδασώσεις Δράσης του
Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022, σε συνδυασμό με την ανωριμότητα των
έργων και τις επιπλοκές από τη μεταφορά των περιφερειακών δασικών υπηρεσιών στο
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενόσω το Πρόγραμμα βρισκόταν σε εξέλιξη,
είχαν ως συνέπεια η Δράση αυτή να αποδώσει ελάχιστα αποτελέσματα, τόσο από άποψη
απορρόφησης των διαθέσιμων πιστώσεων, όσο και ως προς την επίτευξη του στόχου των
εκτάσεων που επρόκειτο να αναδασωθούν.
3. Παρά την έλλειψη τυπικότητας, όσον αφορά την επιλογή των αναδόχων
αποκατάστασης και αναδάσωσης, και την πλημμελή, σε κάποιο βαθμό, εποπτεία, από τις
αρμόδιες δασικές αρχές, της συμμόρφωσης των αναδόχων προς τις υποχρεώσεις τους, ο
νέος θεσμός της αναδοχής επιτάχυνε την εκτέλεση των αναδασωτικών έργων. Σε
ορισμένες, ωστόσο, περιπτώσεις, οι δημόσιοι πόροι που προορίζονταν για έργα
αναδασώσεων, τα οποία εκτελέστηκαν τελικώς με αναδοχή, δεν αποδεσμεύτηκαν
εγκαίρως.
4. Διαχρονικά, πραγματοποιούνται πολύ λιγότερες αναδασώσεις από εκείνες που είχε
προγραμματιστεί να γίνουν. Η αποκατάσταση του δασικού περιβάλλοντος στις
κατεστραμμένες εκτάσεις, ως μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα των αναδασωτικών έργων,
δεν παρακολουθείται και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί