25
Για τη στεγαστική κρίση και το δικαίωμα στην κατοικία!
-
Η στεγαστική κρίση (και το δικαίωμα στην κατοικία): η νεολαία και τα λαϊκά στρώματα σε απόγνωση.
Υπάρχει λύση; Άλλος δρόμος με αποτελέσματα!
-
Γιατί έχουν αποτύχει οι πολιτικές στέγης; Τι διδασκόμαστε από την αποτυχία τους;
Πέρα από τις συχνές αναφορές στην ελληνική πολιτική σκηνή για το σοβαρό πρόβλημα της στέγης και η ΕΕ αποφάσισε να θέσει το ζωτικό αυτό θέμα της στέγασης και της κρίσης κατοικίας υπό συζήτηση και ήδη υπάρχουν προγράμματα και σχετικές ανακοινώσεις για ”νέες πολιτικές που θα ακολουθηθούν”.
Η ελληνική κυβέρνηση εκτός των προγραμμάτων «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» και «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», σύμφωνα με ανακοινώσεις της, θα προσθέσει και νέο πρόγραμμα επιδότησης «Ανακαινίζω» για να ανοίξουν -λένε- κλειστές κατοικίες…
Θα δούμε και αυτό το νέο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα…
Αν και δεν μπορεί να περιμένει κανείς αποτελέσματα σ΄ ένα πρόβλημα αυτών των διαστάσεων, με δεδομένη μάλιστα την πραγματική κατάσταση που αποτελεί η ίδια αποστομωτική απάντηση συνεχιζόμενης κρίσης.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, για τα Ευρωπαϊκά Προγράμματα, σύμφωνα και με την υπάρχουσα εμπειρία θα απαιτηθούν από την ευρωπαϊκή γραφειοκρατία και εν συνεχεία από τις εθνικές περί τους 15-18 μήνες μέχρι να αρχίσει το Πρόγραμμα να κινείται παραγωγικά σε εθνικό επίπεδο κάθε ενδιαφερόμενης χώρας (η δε ελληνική κυβερνητική εμπειρία υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης είναι ένας ακόμη λόγος χαμηλών προσδοκιών)!
Η αλήθεια είναι ότι για τα ελληνικά προγράμματα (στον τομέα που συζητούμε -της στέγης), τα αποτελέσματα ήδη έχουν αξιολογηθεί, και είναι πενιχρά!
Παρόμοια αναμένονται και αυτά από το νέο πρόγραμμα “Ανακαινίζω” ή από το αντίστοιχο που προ-διαφημίζεται ”Σπίτι ΙΙΙ” (αλλά θα εφαρμοσθεί το 2027!!).
Το πρόβλημα όχι μόνο δεν λύθηκε, αλλά δείχνει ότι είναι αδύνατο να λυθεί με τέτοιες ή/και παρόμοιες πολιτικές.
Το αντίθετο, διογκώνεται και οξύνεται.
Μαζί με την ακρίβεια (=αποτέλεσμα των τριών (3) καρτέλ: 1ο-διατροφικών αλυσίδων/σούπερ μάρκετ, 2ο-ενέργειας, 3ο-τραπεζών) το πρόβλημα της στέγης κυριολεκτικά έχει γονατίσει την ελληνική κοινωνία και ιδιαίτερα τις τάξεις χαμηλών εισοδημάτων και την νεολαία!
Από την άλλη πλευρά: τα ελληνικά κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν σχετικά καταθέσει διάφορες προτάσεις. Προτάσεις στα πλαίσια μιας θεσμικής “συνδικαλιστικής αντιπολίτευσης”.
(Σημειώνω, με την ευκαιρία, ότι έχω ονομάσει ”συνδικαλιστική αντιπολίτευση”, την ασκούμενη αντιπολίτευση λόγω του χαρακτήρα και του περιεχομένου της. Με δύο λόγια, η υπάρχουσα αντιπολίτευση περικλείεται στο σχήμα: “διεκδικώ στη Βουλή με προτάσεις και η κυβέρνηση ικανοποιεί ένα μέρος τους”. Δηλαδή, ο ορίζοντας αυτής της πολιτικής -αυτού του τύπου της αντιπολίτευσης- δεν υπερβαίνει το κυρίαρχο πλαίσιο το οποίο διαχειρίζεται και στο οποίο ηγεμονεύει η κυβέρνηση).
-
Το σημαντικότερο -στο θέμα μας, της στεγαστικής πολιτικής είναι ότι: όχι μόνο οι πολιτικές της κυβέρνησης δεν έφεραν αποτελέσματα, αλλά και προτάσεις της αντιπολίτευσης, παρά την προβολή τους, δεν έτυχαν της προσδοκώμενης κοινωνικής αποδοχής και υποστήριξης.
Γεγονός που θα έπρεπε να οδηγήσει, οπωσδήποτε πάντως από την πλευρά της αντιπολίτευσης, στην αναγκαία επαναξιολόγηση τους, στον επανασχεδιασμό και τη ριζοσπαστικοποίηση των προτάσεων της στεγαστικής της πολιτικής και της πολιτικής κατοικίας.
Ο πυρήνας όλων αυτών των πολιτικών -που έχουν αποδειχθεί χωρίς σοβαρά, ουσιαστικά αποτελέσματα (και των ασκηθέντων και των μέχρι τώρα προτεινόμενων)- είναι η ιδιωτική οικονομική πρωτοβουλία με γραμμές φορολογικής υποστήριξης & απαλλαγών, μερικής επιδότησης/επιχορήγησης (μέσω προγραμμάτων) και ετήσιων επιδομάτων εικονικής ανακούφισης.
Αυτός ο πυρήνας (η ιδιωτική οικονομία, με κεντρική της επιδίωξη το κέρδος σε συνθήκες μάλιστα καλπάζοντος πληθωρισμού), ως ο μόνος και αποκλειστικός πυρήνας γέννησης και υλοποίησης των σχετικών πολιτικών στέγης, αποτελεί την κύρια, την δομική αδυναμία. Την αδυναμία αποφασιστικής, ολοκληρωμένης, θετικής απάντησης στο τεράστιο θέμα της στέγασης και της κατοικίας.
-
Η κρατική παρέμβαση. Μπορεί να υπάρξει άλλη στεγαστική πολιτική με θετικά αποτελέσματα!
Χωρίς παρέμβαση του κράτους, εννοούμε χωρίς εμπλοκή του ίδιου του κράτους στην στεγαστική πολιτική δεν μπορεί να αλλάξει αυτή η κατάσταση (στεγαστικής κρίσης και κοινωνικής απόγνωσης).
-
Η δέσμη προτάσεών μου συγκροτείται στις παρακάτω έξι (6) κατευθύνσεις:
Α. Καταγραφή όλων των ακινήτων, με χρήση, π.χ., των στοιχείων από το Κτηματολόγιο -ολόκληρων κτιρίων, ή/και τμημάτων κτιρίων. Δηλαδή, όλου του σχολάζοντος (=ακατοίκητου/μη χρησιμοποιούμενου) κτιριακού αποθέματος που ανήκουν στο κράτος. Εννοούμε σε Υπουργεία, ή σε Κρατικούς Φορείς και Οργανισμούς, ή Ιδρύματα, ή/και ΝΠΙΔ. Με άμεσο στόχο την ανακαίνισή τους, την επισκευή τους και σκοπό την απόδοσή τους, με κριτήρια οργανωμένης στεγαστικής-κοινωνικής πολιτικής, στους τελικούς χρήστες αστέγους.
Β. Η Εκκλησία, με το ιδιαίτερο, τεράστιο απόθεμα της, αλλά και οι Δήμοι, ιδιαίτερα για κτίρια που ρημάζουν παραμένοντας κλειστά και αναξιοποίητα, να ενταχθούν σ΄ αυτή την καταγραφή για την ολοκλήρωση της εικόνας του πραγματικού εθνικού κτιριακού αποθέματος (γεωγραφικά). Και να συνεισφέρουν καθοριστικά με μεγάλο αριθμό κατοικιών (ανακαινισμένων, συντηρημένων ή/και έτοιμων) που θα αποδοθούν στα πλαίσια της εθνικής στεγαστικής πολιτικής, όπως έχει παραπάνω περιγράφει με κριτήρια, προτεραιότητες και στοχεύσεις.
Γ. Το κράτος ασκεί ενεργή πολιτική κατασκευής στέγης, όπως και επισκευής κτιρίων από το καταγεγραμμένο απόθεμα και διάθεσής τους στη βάση οργανωμένης κοινωνικής πολιτικής. Το ρεαλιστικό σχέδιο θα περιλαμβάνει: (α). την απόδοση προς στέγαση των ανακαινισμένων σχολαζόντων κτιρίων ( =χρονικά, η πρώτη προτεραιότητα), (β). την κατασκευή νέων σύγχρονων κατοικιών σε εκτάσεις κρατικής ιδιοκτησίας, ή ιδιοκτησίας φορέων-νομικών προσώπων του, ή εκκλησιαστικής ακίνητης περιουσίας, ή δημοτικής περιουσίας ( =χρονικά δεύτερη, εθνικά και περιφερειακά οργανωμένη δραστηριότητα). Διατηρώντας το κράτος τον κυρίαρχο ρόλο χρηματοδότησης με αξιοποίηση και Κοινοτικών Πόρων, μπορεί στην πολιτική αυτή να εμπλακεί δημιουργικά και υπεύθυνα και η τοπική αυτοδιοίκηση.
Δ. Η ίδρυση Φορέα για την εφαρμογή και ανάπτυξη μιας τέτοιας στρατηγικής καταγραφής, κατασκευής, επισκευής, διαχείρισης, απόδοσης-παράδοσης είναι αναγκαία. Ο Φορέας προορισμένος να αντιμετωπίσει ένα οξύ κοινωνικό πρόβλημα πρέπει να έχει και ανάλογη σύνθεση στη διοίκησή του με βάρος στην κοινωνική εκπροσώπηση.
Ε. Ειδικό πρόγραμμα κατασκευής και πολιτικής στέγασης θα πραγματοποιηθεί για την φοιτητική/σπαράζουσα νεολαία με νέο, ευρύ και περιφερειακά αναπτυγμένο πρόγραμμα Φοιτητικών Εστιών.
Στ. Η ιδιωτική πρωτοβουλία μπορεί να συνεχίσει την κατασκευαστική και επισκευαστική δραστηριότητά της και τη διάθεση του εξ αυτής πρόσθετου κτιριακού αποθέματος στα πλαίσια των εφαρμοζόμενων επιδοτούμενων πολιτικών (εθνικών και ευρωπαϊκών). Η ιδιωτική δραστηριότητα κατασκευής νέων κατοικιών μπορεί να συνεχισθεί -και θα συνεχισθεί- με τους κάθε φορά διαμορφούμενους όρους της αγοράς. Όροι, οι οποίοι θα έχουν ωστόσο δραστικά διαφοροποιηθεί υπέρ των τάξεων με χαμηλά εισοδήματα και υπέρ της νεολαίας, αφού στην αγορά θα έχουν εισέλθει και οι κατοικίες που θα προέλθουν από την ευρεία σχετική δραστηριότητα του κράτους μειώνοντας θεαματικά τις τιμές στην αγορά (και απόκτησης κατοικίας και ενοικίων).
Αυτό θα ήταν ένα νέο, άλλο, ρεαλιστικό πλαίσιο πολιτικής για τη θετική και οργανωμένη απάντηση στο ζωτικό πρόβλημα της στέγασης και της κατοικίας.
-
Χρειάζεται πολιτική βούληση!…
Ελευθέριος Τζιόλας
- 1
- 2
