ΑΝΑΒΑΡΖΑ ΚΙΛΙΚΙΑΣ – Η ιστορία και τα ονόματα της αρχαίας πόλης – (Κύινδα – Ανάζαρβος – Καισάρεια – Ιουστινούπολις – Ain Zarba – Anavarza – Dilekkaya) Σταύρος Π. Καπλάνογλου Συγγραφέας – Ιστορικός Ερευνητής

ΑΝΑΒΑΡΖΑ ΚΙΛΙΚΙΑΣ – Η ιστορία και τα ονόματα της αρχαίας πόλης – (Κύινδα – Ανάζαρβος – Καισάρεια – Ιουστινούπολις – Ain Zarba – Anavarza – Dilekkaya) Σταύρος Π. Καπλάνογλου Συγγραφέας – Ιστορικός Ερευνητής

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ανάβαρζα (ή Ανάζαρβος, σημερινή Dilekkaya) ήταν μια σημαντική αρχαία πόλη της Κιλικίας στη νοτιοανατολική Τουρκία.

ΘΕΣΗ
Η πόλη βρίσκεται στην επαρχία των Αδάνων, στην πεδιάδα της Κιλικίας (Cilicia Pedias), χτισμένη στους πρόποδες ενός επιβλητικού βράχου ύψους 200-220 μέτρων.Βρίσκεται εντός των ορίων του χωριού Dilekkaya, στον δήμο Kozan.
Η Ανάβαρζα συνδέεται οδικά με τα μεγάλα αστικά κέντρα της περιοχής ως εξής:
Κοζάν (Kozan) απεχει 30 χλμ,Αδανα 80 χλμ Ταρσος “5 χλμ.
Γεωγραφικές Συντεταγμένες: 37°15′50″N, 35°54′20″E.
Σύγχρονη Τοποθεσία: Βρίσκεται εντός των ορίων του χωριού Dilekkaya, στον δήμο Kozan.
ΟΝΟΜΑ
Η ονομασία της πόλης παρουσιάζει μια ενδιαφέρουσα διαδρομή, καθώς άλλαξε πολλές φορές ανάλογα με τον εκάστοτε κυρίαρχο, αν και το τοπικό όνομα παρέμεινε το πιο ανθεκτικό
Κύρια Ονόματα & Ετυμολογία
(Κύινδα (Kyinda),Ανάβαρζα / Ανάζαρβος (Anazarbos) ,Καισάρεια (Caesarea ad Anazarbum) , Ιουστινούπολις & Ιουστινιανούπολις ,Ain Zarba:,Anavarza ,Dilekkaya )

⦁ Κύινδα (Kyinda): Η αρχαιότερη αναφερόμενη ονομασία (κατά τη Σούδα), πιθανώς προ-ρωμαϊκής περιόδου.
⦁ Ανάβαρζα / Ανάζαρβος (Anazarbos): Το επικρατέστερο όνομα διαχρονικά.
⦁ Ετυμολογία: Μια ισχυρή θεωρία το συνδέει με την αρχαία περσική λέξη “Na-barza”, που σημαίνει «Αήττητος» ή «Ανίκητος».
⦁ Άλλη εκδοχή: Σύμφωνα με τον Στέφανο Βυζάντιο, το όνομα προήλθε από έναν συγκλητικό ονόματι Ανάζαρβο, ο οποίος ανοικοδόμησε την πόλη μετά από σεισμό, αν και η θεωρία αυτή αμφισβητείται ιστορικά.
⦁ Καισάρεια (Caesarea ad Anazarbum): Ονομάστηκε έτσι το 19 π.Χ. προς τιμήν του Αυγούστου.
⦁ Ιουστινούπολις & Ιουστινιανούπολις: Στις αρχές του 6ου αιώνα μ.Χ., η πόλη ανοικοδομήθηκε από τον αυτοκράτορα Ιουστίνο Α’ (και αργότερα τον Ιουστινιανό) μετά από καταστροφικούς σεισμούς και πήρε προσωρινά τα ονόματά τους.
⦁ Ain Zarba: Η αραβική εκδοχή του ονόματος κατά την περίοδο της μουσουλμανικής κυριαρχίας.
⦁ Anavarza: Η σύγχρονη τουρκική παραφθορά του αρχαίου ονόματος.
⦁ Dilekkaya: Το όνομα του σύγχρονου χωριού που βρίσκεται δίπλα στα ερείπια, το οποίο σημαίνει «Βράχος των Ευχών».
Dilekkaya, στον δήμο Kozan.
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
Ο πληθυσμός της Ανάβαρζας (Αναζάρβου) ιστορικά παρουσίασε μεγάλες διακυμάνσεις, με την πόλη να αποτελεί ένα πολυπολιτισμικό κέντρο όπου το ελληνικό στοιχείο ήταν κυρίαρχο κατά την αρχαιότητα και τους βυζαντινούς χρόνους.
Ιστορική Πληθυσμιακή Εξέλιξη
⦁ Ακμή (2ος – 4ος αι. μ.Χ.): Στην περίοδο της μεγαλύτερης ακμής της, η πόλη έφτασε να έχει πληθυσμό περίπου 100.000 κατοίκων. Ήταν η πρωτεύουσα της επαρχίας Cilicia Secunda και ανταγωνιζόταν σε μέγεθος και πλούτο την Ταρσό.Σύνθεση Πληθυσμού:
⦁ Ελληνικό Στοιχείο: Η πόλη είχε έντονο ελληνικό χαρακτήρα από την ελληνιστική περίοδο, με την ελληνική γλώσσα να αποτελεί τη lingua franca της περιοχής για πάνω από χίλια χρόνια.
⦁ Μικτός Πληθυσμός: Λόγω της στρατηγικής της θέσης, φιλοξένησε Ρωμαίους, Βυζαντινούς, Αρμένιους, Σασσανίδες Πέρσες και αργότερα Άραβες και Οθωμανούς.

⦁ Διαχρονική Κατοίκηση
⦁ Βυζαντινή Περίοδος: Παρέμεινε σημαντικό θρησκευτικό και διοικητικό κέντρο (αρχιεπισκοπή) με αμιγώς χριστιανικό πληθυσμό μέχρι τις αραβικές επιδρομές.
⦁ Αρμενική Περίοδος (12ος αι.): Έγινε πρωτεύουσα του Αρμενικού Βασιλείου της Κιλικίας, με τον πληθυσμό να είναι κυρίως αρμενικός και ελληνικός.
⦁ Εγκατάλειψη: Η πόλη καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Μαμελούκους της Αιγύπτου το 1374. Έκτοτε δεν υπήρξε ποτέ ξανά μεγάλης κλίμακας οικισμός στο σημείο αυτό.

ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

Η μυθολογική παράδοση για την ίδρυση της
Αναζάρβου συνδέεται στενά με την ελληνική μυθολογία και την προσπάθεια των αρχαίων πόλεων να αποκτήσουν ένδοξες ρίζες.
Ο Μύθος του Δία και των Τιτάνων
Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, η ίδρυση της πόλης σχετίζεται με τη γιγαντομαχία. Λέγεται ότι ο Δίας, στην προσπάθειά του να περιορίσει τους επαναστατημένους Τιτάνες ή Γίγαντες στην περιοχή της Κιλικίας, δημιούργησε τον επιβλητικό και απόκρημνο βράχο της Αναζάρβου ως οχυρό ή ως «σημάδι» της θεϊκής του κυριαρχίας.
Η Σύνδεση με τον Άργο
Μια άλλη εκδοχή συνδέει την ίδρυση με τον Άργο, τον γιο του Δία και της Νιόβης (ή τον εγγώνα του Φορωνέα). Οι κάτοικοι της Αναζάρβου περήφανα ισχυρίζονταν ότι κατάγονταν από το Άργος της Πελοποννήσου, θεωρώντας την πόλη τους αργειακή αποικία. Αυτός ο μύθος ενισχύθηκε ιδιαίτερα κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, όταν η πόλη ανταγωνιζόταν την Ταρσό για τον τίτλο της «πρώτης και ενδοξότερης» πόλης της Κιλικίας.
Ο Ήρωας Ανάζαρβος
Όπως προαναφέρθηκε, ο Στέφανος Βυζάντιος διασώζει την παράδοση ότι η πόλη πήρε το όνομά της από έναν ήρωα ή ιδρυτή ονόματι Ανάζαρβο. Σύμφωνα με τον μύθο:
⦁ Ο Ανάζαρβος ήταν ένας τοπικός ηγεμόνας ή ημίθεος που έδωσε το όνομά του στο παρακείμενο όρος (τον βράχο).
⦁ Σε κάποιες παραλλαγές, ο Ανάζαρβος εμφανίζεται ως ο αναμορφωτής που «έσωσε» την πόλη μετά από μια μεγάλη θεομηνία, προσφέροντάς της νέα ζωή.
Συμβολισμός του Βράχου
Στη μυθολογική σκέψη των αρχαίων, ο ίδιος ο βράχος της Αναζάρβου ερμηνευόταν ως ένα «δώρο των θεών» ή ένα «απολίθωμα» από τις μάχες των θεών, λόγω του ότι υψώνεται απότομα μέσα από την απόλυτα επίπεδη πεδιάδα της Κιλικίας.
Θέλετε να δούμε πώς απεικονίζονταν αυτοί οι ιδρυτικοί μύθοι στα νομίσματα που έκοβε η πόλη κατά τη ρωμαϊκή εποχή;
ΙΣΤΟΡΙΑ
Η ιστορία της
Αναζάρβου είναι μια διαδρομή 2.000 ετών, γεμάτη πλούτο, σεισμούς και σφοδρές συγκρούσεις λόγω της στρατηγικής της θέσης στην «πύλη» μεταξύ Μικράς Ασίας και Συρίας.
1. Ρωμαϊκή Περίοδος: Η Χρυσή Εποχή
Η πόλη εκτινάχθηκε σε σπουδαιότητα μετά την επίσκεψη του Αυγούστου (19 π.Χ.).
⦁ Ανταγωνισμός: Επί αιώνες βρισκόταν σε τρομερή κόντρα με την Ταρσό για τον τίτλο της «Πρώτης και Μεγίστης Μητροπόλεως» της Κιλικίας.
⦁ Προνόμια: Ο αυτοκράτορας Σεπτίμιος Σεβήρος την ευνόησε ιδιαίτερα, δίνοντάς της το δικαίωμα να διοργανώνει μεγάλους αγώνες και να κόβει δικά της νομίσματα.
⦁ Διοσκουρίδης: Τον 1ο αιώνα μ.Χ., γεννήθηκε εδώ ο πατέρας της φαρμακολογίας, ο Πεδάνιος Διοσκουρίδης.
2. Βυζαντινή Περίοδος: Η Πόλη των Σεισμών
Παρά τη λάμψη της, η Ανάζαρβος χτυπήθηκε επανειλημμένα από τη φύση.
⦁ Καταστροφές: Το 525 και το 561 μ.Χ. ισοπεδώθηκε από σεισμούς. Ο αυτοκράτορας Ιουστίνος Α’ την ανοικοδόμησε με τέτοια μεγαλοπρέπεια που μετονομάστηκε προσωρινά σε Ιουστινούπολη.
⦁ Θρησκευτικό Κέντρο: Υπήρξε έδρα αρχιεπισκοπής με δεκάδες εκκλησίες, ερείπια των οποίων σώζονται μέχρι σήμερα.
3. Αραβοβυζαντινοί Πόλεμοι & Αρμένιοι
Λόγω της θέσης της στα σύνορα (Άκρα), η πόλη άλλαζε συνεχώς χέρια:
⦁ Άραβες: Τον 8ο αιώνα καταλήφθηκε από τους Άραβες (Ain Zarba), οι οποίοι την οχύρωσαν ως προπύργιο κατά των Βυζαντινών.
⦁ Νικηφόρος Φωκάς: Το 962 μ.Χ., ο Βυζαντινός αυτοκράτορας την ανακατέλαβε θριαμβευτικά.
⦁ Αρμενικό Βασίλειο: Μετά την αποδυνάμωση του Βυζαντίου, έγινε η πρώτη πρωτεύουσα του Αρμενικού Βασιλείου της Κιλικίας (12ος αι.). Οι Αρμένιοι έχτισαν το εντυπωσιακό κάστρο που δεσπόζει σήμερα στον βράχο.
4. Η Πτώση και η Εγκατάλειψη
⦁ Μαμελούκοι: Το 1374, οι Μαμελούκοι της Αιγύπτου κατέλαβαν και κατέστρεψαν οριστικά την πόλη.
⦁ Οθωμανοί: Υπό οθωμανική κυριαρχία, η πόλη δεν ανέκαμψε ποτέ. Τα ερείπια χρησιμοποιήθηκαν ως υλικά για άλλα κτίσματα, και η περιοχή κατοικήθηκε από νομάδες Τουρκμάνους (Afshar).

ΕΥΡΗΜΑΤΑ
⦁ Ο αρχαιολογικός χώρος περιλαμβάνει μια εντυπωσιακή θριαμβική αψίδα, ρωμαϊκό στάδιο και ένα μεσαιωνικό κάστρο στην κορυφή του βράχου.
⦁ Αρχαιολογικά Highlights σήμερα:
⦁ Η Θριαμβική Αψίδα (πύλη) με τους τρεις θόλους.
⦁ Η μεγαλύτερη κιονοστοιχία (δρόμος με κολώνες) στον κόσμο, μήκους 1.500 μέτρων.
⦁ Το Ρωμαϊκό Στάδιο και το Θέατρο.
⦁ Θέλετε να εστιάσουμε στην αρμενική περίοδο και το κάστρο ή στις ανασκαφές που γίνονται τα τελευταία χρόνια;

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ
Τα αρχαιολογικά ευρήματα και η πλούσια νομισματοκοπία της Αναζάρβου αποκαλύπτουν μια πόλη που υπήρξε κορυφαίο θρησκευτικό, αθλητικό και διοικητικό κέντρο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Σημαντικότερα Αρχαιολογικά Ευρήματα
Οι ανασκαφές που ξεκίνησαν συστηματικά το 2012 έχουν φέρει στο φως μνημεία τεράστιας κλίμακας:
⦁ Η Θριαμβική Αψίδα: Μια εντυπωσιακή πύλη με τρία τόξα, που αποτελούσε την είσοδο στην πόλη.
⦁ Η Μεγάλη Κιονοστοιχία: Ένας δρόμος μήκους 1.500 μέτρων, πλαισιωμένος από κίονες, που θεωρείται από τους μεγαλύτερους του αρχαίου κόσμου.
⦁ Ο Μεγάλος Ναός: Ένας δεκάστυλος ναός (με 10 κίονες στην πρόσοψη), από τους μεγαλύτερους της ρωμαϊκής εποχής, συγκρίσιμος σε μέγεθος με τον ναό της Αφροδίτης και της Ρώμης στη Ρώμη.
⦁ Στάδιο & Θέατρο: Χώροι που φιλοξενούσαν τους περίφημους τοπικούς αγώνες
Βυζαντινά Ψηφιδωτά: Στο σύγχρονο χωριό Dilekkaya έχουν εντοπιστεί σημαντικά ψηφιδωτά, όπως αυτό της θεάς Θέτιδας.
ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ
Παραστάσεις και Συμβολισμοί στα Νομίσματα
Τα νομίσματα της Αναζάρβου ήταν τα «μέσα κοινωνικής δικτύωσης» της εποχής, διαφημίζοντας τα προνόμια της πόλης.

⦁ Θρησκευτικές & Μυθολογικές Παραστάσεις:
⦁ Δίας: Συχνά εμφανίζεται η προτομή του μπροστά από τον βράχο (ακρόπολη) της Αναζάρβου, τονίζοντας τη σύνδεση της πόλης με το φυσικό της οχυρό.
⦁ Ασκληπιός και Υγεία: Η λατρεία τους ήταν έντονη, πιθανώς λόγω των ιαματικών πηγών της περιοχής.
⦁ Δήμητρα & Περσεφόνη: Εικονίζονται συχνά με στάχυα και δάδες, συμβολίζοντας την ευφορία της Κιλικιανής πεδιάδας.
⦁ Τύχη: Η θεά-προστάτιδα της πόλης, συχνά κρατώντας αθλητικά στεφάνια.
⦁ Πολιτικά & Αθλητικά Σύμβολα:
⦁ Τα Αρκτικά AMK: Στα νομίσματα εμφανίζονται τα γράμματα A M K, που σήμαιναν «Πρώτη, Μεγίστη, Καλλίστη» (Πρώτη, Μεγαλύτερη, Ομορφότερη), τίτλοι που κέρδισε η πόλη στον ανταγωνισμό της με την Ταρσό.
⦁ Αθλητικά Στεφάνια: Παραστάσεις με έξι στεφάνια (βραβεία) υποδηλώνουν τη διεξαγωγή μεγάλων αγωνιστικών φεστιβάλ υπό την αιγίδα του αυτοκράτορα.
⦁ Αρχιτεκτονικά Θέματα: Απεικονίσεις του υδραγωγείου της πόλης και των μεγάλων ναών της.
⦁ Αυτοκρατορική Ομόνοια: Νομίσματα που δείχνουν τους αυτοκράτορες (π.χ. Μάρκο Αυρήλιο και Λούκιο Βέρο) να δίνουν τα χέρια (dextrarum iunctio), συμβολίζοντας τη σταθερότητα της δυναστείας.
ΕΚΚΛΗΣΙΑ
⦁ Τα Αρκτικά AMK: Στα νομίσματα εμφανίζονται τα γράμματα A M K, που σήμαιναν «Πρώτη, Μεγίστη, Καλλίστη» (Πρώτη, Μεγαλύτερη, Ομορφότερη), τίτλοι που κέρδισε η πόλη στον ανταγωνισμό της με την Ταρσό.
⦁ Αθλητικά Στεφάνια: Παραστάσεις με έξι στεφάνια (βραβεία) υποδηλώνουν τη διεξαγωγή μεγάλων αγωνιστικών φεστιβάλ υπό την αιγίδα του αυτοκράτορα.
⦁ Αρχιτεκτονικά Θέματα: Απεικονίσεις του υδραγωγείου της πόλης και των μεγάλων ναών της.
⦁ Αυτοκρατορική Ομόνοια: Νομίσματα που δείχνουν τους αυτοκράτορες (π.χ. Μάρκο Αυρήλιο και Λούκιο Βέρο) να δίνουν τα χέρια (dextrarum iunctio), συμβολίζοντας τη σταθερότητα της δυναστείας.
Η Ανάζαρβος εκχριστιανίστηκε νωρίς και απέκτησε μεγάλη εκκλησιαστική ισχύ:
⦁ Έδρα Μητρόπολης: Από τον 5ο αιώνα, έγινε η μητρόπολη της επαρχίας Κιλικίας Δευτέρας (Cilicia Secunda).
⦁ Εκκλησιαστική Δικαιοδοσία: Υπαγόταν στο Πατριαρχείο Αντιοχείας. Ο Μητροπολίτης Αναζάρβου είχε υπό την εποπτεία του έως και 8 επισκοπές (π.χ. Επιφάνεια, Αλεξανδρέττα, Ειρηνούπολη).
⦁ Σύνοδοι: Η πόλη φιλοξένησε τοπικές συνόδους, με σημαντικότερη αυτή του 431 μ.Χ., που σχετιζόταν με τις χριστολογικές έριδες της εποχής (Νεστοριανισμός).
3. Χριστιανικές Εκκλησίες & Μνημεία
Στον αρχαιολογικό χώρο έχουν ταυτοποιηθεί πάνω από 20 χριστιανικοί ναοί:
⦁ Η Εκκλησία των Αποστόλων: Η κεντρική μητρόπολη της πόλης, ερείπια της οποίας σώζονται κοντά στην κιονοστοιχία.
⦁ Η Εκκλησία του Κάστρου (Αρμενική): Χτισμένη τον 12ο αιώνα από τον βασιλιά Θόρος Α’, είναι αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο (ή την Παναγία). Είναι το καλύτερα σωζόμενο θρησκευτικό κτίσμα, με αρμενικές επιγραφές.
⦁ Μαρτύρια: Λόγω των διωγμών (όπως των Αγίων Ταράχου, Πρόβου και Ανδρονίκου που μαρτύρησαν στην περιοχή), χτίστηκαν ναοί πάνω από τους τάφους μαρτύρων.
. Ισλαμική & Αρμενική Περίοδος
⦁ Άραβες: Μετά τον 8ο αιώνα, χτίστηκαν τζαμιά, αλλά ο χριστιανικός πληθυσμός παρέμεινε ενεργός.
⦁ Αρμένιοι: Κατά τον 11ο-14ο αιώνα, η πόλη υπήρξε κέντρο του Αρμενικού Χριστιανισμού, με έντονη μοναστική δραστηριότητα στα γύρω βουνά.
Σήμερα, η Ανάζαρβος παραμένει τιτουλάριος αρχιεπισκοπή της Καθολικής Εκκλησίας, αν και δεν έχει πλέον ποίμνιο.

ΠΑΙΔΕΙΑ
Η Ανάζαρβος δεν ήταν μόνο ένα στρατιωτικό και εμπορικό κέντρο, αλλά και ένας τόπος που καλλιέργησε τα γράμματα και τις επιστήμες, με αποκορύφωμα τη γέννηση της
φαρμακολογίας.
Παιδεία και Πνευματική Ζωή
Ως «Μητρόπολις», η πόλη διέθετε Γυμνάσια και Βιβλιοθήκες, ενώ η έντονη παρουσία της ελληνικής γλώσσας και παιδείας την καθιστούσε πνευματικό φάρο της Κιλικίας. Η εκπαίδευση εκεί εστίαζε στη ρητορική, τη φιλοσοφία και, κυρίως, την ιατρική.
Κορυφαίες Προσωπικότητες
⦁ Πεδάνιος Διοσκουρίδης (1ος αι. μ.Χ.):
⦁ Η σημαντικότερη προσωπικότητα της πόλης. Θεωρείται ο «Πατέρας της Φαρμακογνωσίας».
⦁ Το έργο του «Περί ύλης ιατρικής» (De Materia Medica) υπήρξε το βασικό εγχειρίδιο βοτανολογίας και φαρμακολογίας για πάνω από 1.500 χρόνια, επηρεάζοντας την ευρωπαϊκή και ισλαμική ιατρική.
⦁ Πιστεύεται ότι η πλούσια χλωρίδα της πεδιάδας της Κιλικίας και του όρους Ταύρου αποτέλεσε το πεδίο των πρώτων ερευνών του.
⦁ Οππιανός ο Ανάζαρβος (2ος αι. μ.Χ.):
⦁ Σημαντικός διδακτικός ποιητής.
⦁ Έγραψε τα «Αλιευτικά», ένα ποίημα για το ψάρεμα και τη θαλάσσια ζωή, αφιερωμένο στον αυτοκράτορα Μάρκο Αυρήλιο. Η λεπτομέρεια των περιγραφών του δείχνει το υψηλό επίπεδο παρατήρησης της φύσης στην περιοχή.
⦁ Άγιοι Τάραχος, Πρόβος και Ανδρόνικος:
⦁ Μάρτυρες της χριστιανικής πίστης που θανατώθηκαν στην Ανάζαρβο το 304 μ.Χ. κατά τους διωγμούς του Διοκλητιανού. Η μνήμη τους ενίσχυσε τη θρησκευτική ταυτότητα της πόλης.
⦁ Θόρος Α’ (12ος αι.):
⦁ Αρμένιος πρίγκιπας (Ρουπενίδης) που κατέστησε την Ανάζαρβο πρωτεύουσα του κράτους του. Υπό την ηγεσία του, η πόλη γνώρισε μια «δεύτερη άνοιξη» στην αρχιτεκτονική και την οχύρωση.
⦁ Ιουλιανός ο Ανάζαρβος:
⦁ Χριστιανός μάρτυρας του 3ου-4ου αιώνα, ο οποίος τιμάται ιδιαίτερα στην Ανατολή.
Η Ανάζαρβος ήταν μια πόλη που «γέννησε» γνώση η οποία ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο μέσω των συγγραμμάτων του Διοσκουρίδη.

ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ
Η σημερινή εικόνα της Ανάβαρζας απέχει πολύ από τη δόξα της αρχαίας μητρόπολης, καθώς η ζωή εκεί είναι πλέον αγροτική και στενά συνδεδεμένη με τον αρχαιολογικό τουρισμό.
Ο Σύγχρονος Οικισμός: Dilekkaya
Τα ερείπια της πόλης βρίσκονται εντός και γύρω από το χωριό Dilekkaya (παλαιότερα γνωστό ως Anavarza).
⦁ Πληθυσμός: Είναι ένας μικρός οικισμός με μερικές εκατοντάδες κατοίκους (περίπου 500-800).
⦁ Χαρακτήρας: Τα σπίτια του χωριού είναι χτισμένα συχνά με υλικά (πέτρες) από την αρχαία πόλη, δημιουργώντας μια άμεση οπτική σύνδεση του παρόντος με το παρελθόν.

Οι κάτοικοι βιοπορίζονται κυρίως από τρεις τομείς:
⦁ Γεωργία & Κτηνοτροφία:
⦁ Η πεδιάδα γύρω από την Ανάβαρζα είναι εξαιρετικά εύφορη. Οι κύριες καλλιέργειες περιλαμβάνουν βαμβάκι, καλαμπόκι, σιτάρι και πορτοκάλια.
⦁ Η κτηνοτροφία (αιγοπρόβατα) ασκείται στους πρόποδες του μεγάλου βράχου.
⦁ Αρχαιολογικός Τουρισμός:
⦁ Με την ένταξη της Ανάβαρζας στον Προσωρινό Κατάλογο της UNESCO το 2014, ο τουρισμός αυξήθηκε.
⦁ Ορισμένοι κάτοικοι εργάζονται ως φύλακες ή εργάτες στις ανασκαφές που διενεργούνται από το Πανεπιστήμιο Çukurova.
⦁ Υπάρχουν μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις (καφενεία, μικροπωλητές) που εξυπηρετούν τους επισκέπτες.
⦁ Υπηρεσίες:
⦁ Λόγω της εγγύτητας με την πόλη Kozan (Κοζάν), αρκετοί κάτοικοι μετακινούνται καθημερινά εκεί για εργασία σε υπηρεσίες ή εμπόριο.

ΣΗΜΕΡΑ
Σήμερα, στην περιοχή των ερειπίων βρίσκεται το μικρό χωριό Dilekkaya, του οποίου ο πληθυσμός αποτελείται από λίγες εκατοντάδες κατοίκους (Τούρκους), οι οποίοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και τη φιλοξενία των επισκεπτών του αρχαιολογικού χώρου. Δεν υφίσταται πλέον ελληνική κοινότητα στην περιοχή μετά την ανταλλαγή πληθυσμών του 1923, η οποία επηρέασε ολόκληρη την περιοχή της Κιλικίας.