Γυμνάσιο Σιάτιστας: Ναός Τέχνης και Παιδείας

Υπάρχουν σχολεία που φιλοξενούν μαθήματα και υπάρχουν σχολεία που διδάσκουν χωρίς να μιλήσουν. Το Γυμνάσιο «Γ. Παπαγεωργίου» της Σιάτιστας ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Από την πρώτη κιόλας στιγμή που περνά κανείς την είσοδό του, αντιλαμβάνεται ότι βρίσκεται σε έναν χώρο ξεχωριστό, σε ένα σχολείο που αρνείται να περιοριστεί στους τέσσερις τοίχους μιας συνηθισμένης εκπαιδευτικής μονάδας.

Το βλέμμα αιχμαλωτίζεται αμέσως. Οι φαρδιοί, λουσμένοι στο φυσικό φως διάδρομοι, οι μαρμάρινες σκάλες, τα πλατύσκαλα και οι αίθουσες ντύνονται με επιβλητικούς πίνακες ζωγραφικής μεγάλων διαστάσεων. Οι λευκοί τοίχοι μετατρέπονται σε καμβάδες μνήμης, ιστορίας και αισθητικής. Κάθε στροφή της σκάλας αποκαλύπτει και ένα νέο έργο, κάθε διάδρομος μοιάζει με αίθουσα έκθεσης και κάθε βήμα θυμίζει περιήγηση σε μια σύγχρονη πινακοθήκη. Το επισκεφθήκαμε , θέλοντας να δούμε από κοντά τα έργα του Κώστα Ντιό, τα αντίγραφα των οποίων κοσμούν το σχολείο από το 2019. Έργα που απεικονίζουν γνώριμες γωνιές, εκκλησιές, τοπία και εικόνες της παράδοσης, δίνοντας ζωή στους χώρους και μετατρέποντας την καθημερινότητα των μαθητών σε μια διαρκή συνάντηση με την τέχνη.

Η ιδέα ανήκε στον τότε διευθυντή Γιάννη Μπαλάφα, ο οποίος τόλμησε να οραματιστεί ένα σχολείο διαφορετικό. Ένα σχολείο όπου η τέχνη δεν θα ήταν μια περιστασιακή δραστηριότητα, αλλά κομμάτι της καθημερινής εμπειρίας. Και το όραμά του δικαιώθηκε. Σήμερα το Γυμνάσιο της Σιάτιστας αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς η αισθητική μπορεί να συνυπάρξει με τη γνώση και να αναβαθμίσει τον εκπαιδευτικό χώρο.

Ο σημερινός διευθυντής και δύο καθηγήτριες μάς υποδέχθηκαν με εμφανή χαρά και υπερηφάνεια. Με προθυμία μάς ξενάγησαν σε κάθε γωνιά του κτηρίου, μιλώντας για την ιστορία των έργων και για τον τρόπο με τον οποίο αυτά έχουν πλέον ενσωματωθεί στην καθημερινή ζωή του σχολείου. Καθώς διαβαίναμε διαδρόμους , γραφεία και ανεβαίναμε τις σκάλες, οι πίνακες έμοιαζαν να αφηγούνται τη δική τους ιστορία, να συνομιλούν σιωπηλά με τους μαθητές και να μετατρέπουν την εκπαιδευτική διαδικασία σε μια εμπειρία πολιτισμού.

Και όμως, εξίσου εντυπωσιακό στοιχείο με τα ίδια αντίγραφα των έργων η στάση των παιδιών απέναντί τους. Σε μια εποχή όπου συχνά ακούμε για βανδαλισμούς και αδιαφορία, εδώ οι μαθητές στέκονται απέναντι στον χώρο τους με σεβασμό και υπευθυνότητα. Προστατεύουν τα έργα, διατηρούν τους χώρους πεντακάθαρους και αντιμετωπίζουν το σχολείο τους σαν κάτι πολύτιμο, σαν μια κοινή κληρονομιά που οφείλουν να παραδώσουν ακέραιη στις επόμενες γενιές.

Φεύγοντας από το Γυμνάσιο «Γ. Παπαγεωργίου», δεν είχαμε την αίσθηση ότι επισκεφθήκαμε απλώς ένα σχολείο. Είχαμε την αίσθηση ότι περάσαμε από έναν μικρό ναό της παιδείας και του πολιτισμού. Έναν χώρο όπου η γνώση συναντά την ομορφιά, όπου οι τοίχοι δεν περιορίζουν αλλά εμπνέουν, και όπου η τέχνη δεν κρέμεται απλώς στους διαδρόμους· αναπνέει μαζί με τους ανθρώπους που ζουν καθημερινά μέσα σε αυτούς.

Γιατί τελικά, η πραγματική εκπαίδευση δεν βρίσκεται μόνο στα βιβλία. Βρίσκεται και στα βλέμματα που μαθαίνουν να αναγνωρίζουν το ωραίο, να το σέβονται και να το υπηρετούν. Και αυτό το μάθημα, το Γυμνάσιο της Σιάτιστας το διδάσκει με τον πιο αθόρυβο αλλά και τον πιο ουσιαστικό τρόπο.

Βασίλης Παπαδημούλης