Ανεμούριον: Η Ιστορία μιας αρχαίας ελληνικής πόλης της Κιλικίας. Από την αρχαία ελληνική πόλη στον ξεριζωμό

Ανεμούριον: Η Ιστορία μιας αρχαίας ελληνικής πόλης της Κιλικίας. Από την αρχαία ελληνική πόλη στον ξεριζωμό

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Το Ανεμουριον που σήμερα ονομάζεται Αναμούρ και γράφεται Anamur είναι μια αρχαία πόλη της οποίας τα ερείπια, που σήμερα ονομάζονται Eski Anamur (Παλαιό Αναμούρ) ή Anemuryum, Anambur’a çok yakınız.

Το Αρχαίο Ανεμούριον:
Υπήρξε σπουδαία ελληνιστική και ρωμαϊκή πόλη. Κατά τη βυζαντινή περίοδο (4ος–6ος αιώνας μ.Χ.) απέκτησε έντονο χριστιανικό χαρακτήρα, με την κατασκευή μεγάλων βασιλικών.
Η πόλη παρήκμασε και εγκαταλείφθηκε οριστικά τον 7ο αιώνα μ.Χ. λόγω των αραβικών επιδρομών και καταστροφικών σεισμών. Έκτοτε παρέμεινε ερείπιο.
Το Σύγχρονο Αναμούρ (Anamur):
Η νέα πόλη που ιδρύθηκε στην ευρύτερη περιοχή ενσωμάτωσε κατά την οθωμανική περίοδο χριστιανικούς πληθυσμούς (Έλληνες Μικρασιάτες).. Οι κάτοικοι αυτοί διατηρούσαν ναούς και σχολεία στην περιοχή της Κιλικία

ΘΕΣΗ
Τα ερείπια του Ανεμούριου ,του εμπορικού λιμανίου της νότιας Μικράς Ασίας, ήταν η μεγαλύτερη από τις μικρές πόλεις που διατάσσονταν κατά μήκος της αρχαίας, παράκτιας οδού στη δυτική Κιλικία, γνωστή ως Κιλικία Τραχεία.
Απέχει 6 χλμ. από τη σύγχρονη πόλη, Eski-Αnamur, 18 χλμ. από τη Νάγιδο και 105 χλμ. από τη Σελεύκεια, στα ανατολικά.
Καταλαμβάνει το βορειοανατολικό τμήμα του ακρωτηρίου Αnamur που όριζε, κατά μία άποψη, το δυτικό σύνορο μεταξύ Κιλικίας και Παμφυλίας.
Το ακρωτήριο αποτελεί το νοτιότερο άκρο της Τουρκίας και το κοντινότερο σημείο της Μικρασιατικής ακτής με την Κύπρο (μόλις 65 χλμ.).
Στοιχεία για τη γεωγραφική θέση του Ανεμουρίου υπάρχουν και στις αρχαίες μαρτυρίες.
Ο Στράβων αναφέρει ότι η πόλη βρίσκεται σε απόσταση 300 σταδίων από το ακρωτήριο Κρόμμυον, στη βόρεια ακτή της Κύπρου.
Διευκρινίζει ότι πρόκειται για την κοντινότερη στη νήσο περιοχή και ότι η πρώτη πόλη που συναντάται αμέσως μετά το Ανεμούριον, προς τα ανατολικά, είναι η Νάγιδος.
Ο Πλίνιος μετράει σωστότερα την απόσταση μεταξύ Ανεμουρίου και Κύπρου σε 50 μίλια, δηλαδή 350 στάδια.
Ο Πτολεμαίος την κατατάσσει πρώτη στον κατάλογο των πόλεων της Κητίδος – περιοχή που εκτείνεται στα δυτικά ως την ακτή του Ανεμουρίου και στα ανατολικά ως τις εκβολές του Καλύκανδου ποταμού, στο ακρωτήριο Ζέφυρος.

ΟΝΟΜΑ

Διαχρονικά ονόματα; Ανεμούριον, Ανεμώριον, Ανεμούριν ή Ανεμώνη.Astalimure, Stallimuri, Stallimuro και ως Anamur, Anamor.1

Η πόλη πήρε το όνομά της από το ομώνυμο ακρωτήριο. Ετυμολογικά σχετίζεται με την παρουσία έντονων ανέμων, χαρακτηριστικό της περιοχής που οφείλεται στη γεωμορφολογία της.7 Στον Ψευδο-Σκύλακα αναφέρονται με το όνομα «Ανεμούριον» η γεωγραφική θέση και η πόλη, ενώ στον Τίτο Λίβιο δηλώνεται ως Ανεμούριον το ακρωτήριο.
Στους παραπάνω αρχαίους συγγραφείς, καθώς και στις επιγραφές και τα νομίσματα της Ρωμαϊκής και Πρωτοβυζαντινής περιόδου, η πόλη συναντάται ως Ανεμούριον, Ανεμώριον, Ανεμούριν ή Ανεμώνη. Από το 12ο αιώνα και μετά, συναντάται ως Astalimure, Stallimuri, Stallimuro και ως Anamur, Anamor.1
Η ίδρυση του Ανεμουρίου ανάγεται το αργότερο στον 4ο αι. π.Χ., σύμφωνα με την αρχαιότερη γραπτή πληροφορία για την ύπαρξη της πόλης: «Ἀνεμούριον ἄκρα καὶ πόλις
Οι κάτοικοι των Ρωμαϊκών χρόνων απολάμβαναν στο Ανεμούριον μια άνετη δημόσια και ιδιωτική ζωή, όπως προδίδει το σύνολο των δημόσιων κτισμάτων, κυρίως ο αριθμός των εγκαταστάσεων θερμών που έχει βρεθεί στην πόλη, καθώς και τα ψηφιδωτά δάπεδα , που ανήκαν σε κάποιες από τις ιδιωτικές οικίες

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
. Ο πληθυσμός του πιθανόν να έφτανε τις 4.000 ή 5.000 την εποχή της ακμής της πόλης.
Η σύγχρονη γειτονική πόλη Αναμούρ (Anamur), η οποία αναπτύχθηκε σε κοντινή απόσταση και πήρε το όνομά της από το αρχαίο Ανεμούριον,
To Ανεμούριον (σημερινό Αναμούρ στη επαρχία Μερσίνης της Τουρκίας) διέθετε μια μικρή, αμιγώς ελληνορθόδοξη και ελληνοφώνη κοινότητα στην περιοχή της Τραχείας Κιλικίας η οποία εκριζώθηκε διέθετε ακμάζουσα ελληνική χριστιανική κοινότητα η οποία ξεριζώθηκε κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 Κτο 1922-1923
ΙΣΤΟΡΙΑ

ο Ανεμούριο ιδρύθηκε από τους Έλληνες ως λιμάνι υπαγόμενο διοικητικά στη Νάγιδο.
Η Ναγιδος βρισκόταν στα παράλια της Μεσογείου, ανάμεσα στις αρχαίες πόλεις Ανεμούριον (δυτικά) και Κελένδερις (ανατολικά). Απέναντι από τη Νάγιδο υπήρχε ένα μικρό νησί, η Ναγιδούσσα. Αποικίστηκε από Σαμίους
Ελληνιστική εποχή.
Εκτός από την πρώτη γραπτή αναφορά του 4ου αι. π.Χ., δεν υπάρχουν άλλα τεκμήρια για την εποχή της ίδρυσής του. Τα πρώτα υλικά δεδομένα προέρχονται από τις αρχές του 3ου αι. π.Χ. και αφορούν δύο νομίσματα του Δημητρίου Πολιορκητή (294-288 π.Χ.).12
Η ιστορία της πόλης κατά τους Ελληνιστικούς χρόνους είναι συγκεχυμένη.
Στα τέλη του 4ου αι. π.Χ. ανήκε στις παράλιες μικρασιατικές κτήσεις του Πτολεμαίου Α΄.
Η κυριαρχία του Πτολεμαίου στη νότια ακτή της Κιλικίας έληξε το 197 π.Χ. όταν, σύμφωνα με τον Ιερώνυμο, ο Αντίοχος Γ΄ κατέλαβε αρκετές πόλεις, ανάμεσά τους και το Ανεμούριον.
Ρωμαίοι
Κατά τον 1ο αι. π.Χ. εξαρτήθηκε για μικρό χρονικό διάστημα απευθείας από τη Ρώμη ως κώμη της Κιλικίας Τραχείας.
Μετά τα μέσα του ίδιου αιώνα, η δυτική Κιλικία (επομένως και το Ανεμούριο) περιλήφθηκε στο εξαρτημένο από τη Ρώμη βασίλειο της Καππαδοκίας με ηγεμόνα τον Αρχέλαο Β΄.
Δεν είναι σαφές πότε χάνει ο Αρχέλαος τη δυτική Κιλικία. Πάντως στο α΄ μισό του 1ου αι. μ.Χ. το Ανεμούριον και όλη η περιοχή της Σελευκείας έκοβαν νομίσματα του αυτοκράτορα Τιβερίου. Φαίνεται ότι για σύντομη χρονική περίοδο εξαρτήθηκε πάλι από τη Ρώμη που δεν έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη χώρα
To 38 μ.Χ. ο Καλιγούλας έδωσε την Κιλικία Τραχεία και τμήμα της Λυκαονίας στον υποτελή ηγεμόνα, Αντίοχο Δ’ Κομμαγηνής. Κατά συνέπεια, το Ανεμούριον υπάχθηκε διοικητικά στο ημιαυτόνομο κράτος της Κομμαγηνής που βρισκόταν μεταξύ Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και παρθικού βασιλείου.
Με τον Αντίοχο Δ’ αρχίζει η περίοδος ευημερίας του Ανεμουρίου.
Στα πλαίσια της ρωμαϊκής ειρήνης (pax romana) αναδείχθηκε σε ακμάζον λιμάνι της ανατολικής Μεσογείου.
Έκοψε για πρώτη φορά τοπικά νομίσματα και αντικατέστησε τη Νάγιδο ως κέντρο της περιοχής αποκτώντας τον έλεγχο της παράκτιας πεδιάδας.
Οι πειρατές.
Στη διάρκεια της Ελληνιστικής και Πρώιμης Ρωμαϊκής περιόδου, το Ανεμούριον, λόγω της θέσης του, έγινε πολλές φορές στόχος πειρατών, ενώ διέτρεχε κινδύνους και από τις επιδρομές των γύρω ορεινών φυλών. Μια τέτοια φυλή, από την περιοχή της Κητίδος, πολιόρκησε την πόλη το 51-52 μ.Χ.18 Για τους δύο επόμενους αιώνες το Ανεμούριον γνώρισε περίοδο ειρήνης και ευημερίας.
Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία,
Το 72 μ.Χ., ο αυτοκράτορας Βεσπασιανός εκθρόνισε τον Αντίοχο Δ’ και η πόλη περιήλθε πάλι στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, υπαγόμενη διοικητικά στην επαρχία της Κιλικίας.
Η Μέση Αυτοκρατορική περίοδος (2ος-3ος αι. μ.Χ.) είναι η εποχή της ακμής του Ανεμουρίου όπως αποδεικνύουν τα οικοδομικά κατάλοιπα, τα κινητά αρχαιολογικά ευρήματα και ένας μεγάλος αριθμός επιγραφών και τοπικών νομισματικών κοπών.
Πέρσες
Η ευημερία του Ανεμουρίου ανακόπηκε το 260 μ.Χ., όταν καταλήφθηκε από τους Πέρσες μεγάλο μέρος της Κιλικίας Τραχείας, μετά τη νίκη του Σασσανίδη βασιλιά, Σαπώρ Α΄ επί του αυτοκράτορα Βαλεριανού.
Με την αναδιάρθρωση των επαρχιών επί Διοκλητιανού, το Ανεμούριον πέρασε διοικητικά στην επαρχία Ισαυρίας, με κέντρο τη Σελεύκεια.20
Γύρω στο 382 μ.Χ. η πρώτη λεγεώνα, η αρμενική (Legio I Armeniaca), που τελούσε υπό τις διαταγές του ηγεμόνα της Ισαυρίας, Matronianus, έχτισε τα θαλάσσια τείχη και ενίσχυσε την οχύρωση της δυτικής και της βόρειας πλευράς. Στρατιωτική φρουρά αυτής της λεγεώνας παρέμεινε στην πόλη τουλάχιστον για τα επόμενα 30 χρόνια.
Από τις αρχές του 4ου αιώνα, η πόλη πέρασε σταδιακά στην Πρωτοχριστιανική περίοδο, όπως βεβαιώνουν οι γραπτές μαρτυρίες για την ύπαρξη επισκοπής και τα πλούσια κατάλοιπα των χριστιανικών ναών
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ
Τα ερείπια του Ανεμουρίου αναφέρθηκαν από τον Francis Beaufort, έναν Άγγλο ναυτικό καπετάνιο που εξερεύνησε τη νότια ακτή της Τουρκίας το 1811-12 και ο οποίος δημοσίευσε τις παραμορφώσεις του στην Καραμανία.

Ακρόπολη

Η πόλη επάνω ή η ακροπόλη ηταν προστατευμένη σε τρεις πλευρές από τους βράχους και στη χερσαία πλευρά από έναν τοίχο με πύργους και υπαναχωρούντες ζιγκ-ζαγκ.
Αυτές οι οχυρώσεις και το κτίριο στο εσωτερικό κατασκευάστηκαν κατά τη μεσαιωνική εποχή, χρησιμοποιώντας εν μέρει τα ελληνικά στοιχεία.

Η πόλη

Η πόλη κάτω στα βόρεια της ακρόπολης εκτεινόταν για τουλάχιστον 1500 μέτρα σε μια περιοχή που τώρα καλύπτεται με αμμόλοφους και με πλάτος 400 μέτρα μεταξύ του ανατολικού θαλάσσιου τείχους και ενός υδραγωγείου στα δυτικά.

* Θέατρο ,ωδείο ,Δημοσιά λουτρά,

Τα λείψανα που ανακαλύφθηκαν περιλαμβάνουν ένα μεγάλο θέατρο, ένα μικρό καλυμμένο ωδείο ή μια φουλερική, τρία μεγάλα δημόσια λουτρά και ένα μικρό, διακοσμημένο με ψηφιδωτά δάπεδα (μερικά μετατρεπόμενα σε βιομηχανική χρήση στην ύστερη αρχαιότητα),
*Το θέατρο χρονολογείται στο 2ο αι. μ.Χ. Βρίσκεται στις δυτικές παρυφές της πόλης, βόρεια του υδραγωγείου.
*Σε μικρή απόσταση, στα νοτιοανατολικά του, έχει ανασκαφεί το ωδείο που χρονολογείται στον 3ο αι. μ.Χ. και είχε χρήση βουλευτηρίου.
Διαθέτει ημικυκλική ορχήστρα με διάμετρο μήκους 31 μ. και 17 σειρές εδωλίων, χωρητικότητας 800-900 θεατών.
Το συνολικό πλάτος του ωδείου είναι 20 μ. Το δάπεδο της ορχήστρας καλυπτόταν με ψηφιδωτό, όπως μαρτυρούν τα σχετικά σπαράγματα.
Η σκηνή είχε ξύλινο δάπεδο και απλή, μονώροφη πρόσοψη με μία κεντρική πύλη και δύο πλαϊνές.
Μοναδικός είναι ο υπόγειος καμαροσκέπαστος διάδρομος που αναπτύσσεται περιμετρικά στο εσωτερικό του κοίλου και χωρίζεται σε τρία κλίτη.
Πρόκειται για ιδιαίτερα πολυτελή κατασκευή την οποία κοσμούν τοιχογραφίες και μωσαϊκά δάπεδα.
*Τα δημοσιά λουτρά

Αρκετές ήταν οι εγκαταστάσεις λουτρών, ώστε να καθιστούν το Ανεμούριον τη λουτρόπολη της περιοχής. Ανασκάφηκαν τρεις ρωμαϊκές θέρμες, ενώ μικρότερα συγκροτήματα χρονολογούνται στους Πρώτους Χριστιανικούς χρόνους.
Το μεγαλύτερο οικοδόμημα, οι κεντρικές θέρμες, χρονολογείται στο α΄ μισό του 3ου αιώνα. Βρίσκεται στα ΒΑ του ωδείου και υδρευόταν, κατά πάσα πιθανότητα, από το δυτικό υδραγωγείο. Το συγκρότημα καταλάμβανε έκταση ενός οικοδομικού τετραγώνου συνολικού μήκους 100 μ., με κατεύθυνση Α-Δ. Οι κύριες αίθουσες (χώροι θερμού, χλιαρού και ψυχρού λουτρού) συγκεντρώνονταν στο δυτικό ήμισυ του οικοδομήματος
Το ανατολικό τμήμα καταλάμβανε η παλαίστρα που ήταν ο μεγαλύτερος χώρος των θερμών (36,50 × 25,30 μ). Στην ανατολική της πλευρά ανοιγόταν η κύρια είσοδος. Λόγω του χαμηλότερου επιπέδου του εδάφους (-8 μ.), η πρόσβαση γινόταν μέσω πλατιάς κλίμακας, 17 βαθμίδων. Τόσο ο χώρος της παλαίστρας όσο και οι υπόλοιπες αίθουσες καλύπτονταν με ψηφιδωτά δάπεδα συνολικού εμβαδού 900 τ.μ. Στην ανατολική πλευρά του ψηφιδωτού δαπέδου της παλαίστρας υπάρχει επιγραφή που καλωσορίζει τους λουόμενους με την ευχή να έχουν καλό μπάνιο. Αντίστοιχα, άλλη επιδαπέδια επιγραφή στη δυτική έξοδο αποχαιρετά τον επισκέπτη ευχόμενη να είχε καλό μπάνιο.
Ένα δεύτερο συγκρότημα θερμών, μικρότερο και λίγο μεταγενέστερο των κεντρικών, βρίσκεται στα Ν του θεάτρου και Α του δυτικού υδραγωγείου. Σώζεται σε πολύ καλή κατάσταση ως το ύψος των αψιδωτών οροφών. Η είσοδος γινόταν από τα νότια μέσω κλίμακας 30 βαθμίδων, ενώ και εδώ οι εσωτερικοί χώροι καλύπτονταν με ψηφιδωτά δάπεδα.
Το τρίτο λουτρό βρίσκεται έξω από το κέντρο της πόλης, στα βορειοανατολικά, και χρονολογείται στους Υστερορωμαϊκούς χρόνους. Το ψηφιδωτό δάπεδο που φέρει ο καλύτερα σωζόμενος χώρος του αποδυτηρίου ανάγεται στον 5ο αιώνα
Αγορά
Μεταξύ των μεγάλων δημόσιων οικοδομημάτων και του υστερορωμαϊκού λουτρού τοποθετείται η αγορά της πόλης.

Εκκλησίες ,αίθουσες δικαστηρίου .

Βρεθηκαν οι τέσσερις πρώτες χριστιανικές εκκλησίες
Μερικές περιελάμβαναν πολλά δωμάτια,
Μερικά απο αυτα ήταν διακοσμημένα με ψηφιδωτά και τοιχογραφίες, συμπεριλαμβανομένου ενός που αντιπροσωπεύει τις τέσσερις εποχές και ένα ζευγάρι που δειπνούς

Νεκρόπολη

Έξω, υπάρχει μια εκτεταμένη νεκρόπολη περίπου 350 επιτοχίων μνημείων που χρονολογούνται από την 1η έως τις αρχές του 4ου αιώνα.

* Βάση αγάλματος

Το 2024, ανακαλύφθηκε μια ελληνική επιγραφή η οποία ήταν σκαλισμένη σε μια βάση που πιθανότατα φιλοξενούσε αρχικά ένα άγαλμα.
Η επιγραφή πανηγυρίζει τη νίκη του παλαιστή Καϊλικιανού στην κατηγορία των ενηλίκων ενός τουρνουά πάλης που διοργανώνεται κάθε πέντε χρόνια από έναν ντόπιο που ονομάζεται Φλαβιάνο

ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ
Η τοπική νομισματοκοπία ξεκινά στο Ανεμούριον τον 1ο αι. μ.Χ., επί Αντιόχου Δ’ Κομμαγηνής (38-72 μ.Χ.).
Τα νομίσματα φέρουν την εικόνα του Αντιόχου στον εμπροσθότυπο, και στον οπισθότυπο την Άρτεμη και την επιγραφή «Ανεμουριέων».
Άλλοι τύποι φέρουν στον οπισθότυπο την Ιωτάπη, ή στον εμπροσθότυπο την Ιωτάπη και τον Απόλλωνα στον οπισθότυπο.
Οι τοπικές κοπές συνεχίστηκαν κατά την Αυτοκρατορική περίοδο ως την εποχή του Βαλεριανού (3ος αι. μ.Χ.).
Στους οπισθότυπους των αυτοκρατορικών νομισμάτων απεικονίζονται η Άρτεμη, η Αθηνά, ο Απόλλων, ο Διόνυσος κρατώντας κάνθαρο, ο Περσέας με λύρα και γοργόνειο, καθώς και μια γυναικεία μορφή, προσωποποίηση της πόλης.
— Θρησκεία την προχριστιανική εποχή στο Ανεμπούριον
Στο αρχαίο Ανεμούριον, οι πληροφορίες για την προχριστιανική θρησκεία είναι λιγοστές.
Η λατρεία περιλάμβανε κυρίως τον θεό-ιατρό Ασκληπιό, καθώς και ολύμπιους θεούς όπως ο Απόλλων, η Άρτεμις, η Αθηνά και ο Διόνυσος, σύμφωνα με επιγραφές και νομίσματα.
*Για την λατρεία του Ασκληπιού:
Επιγραφή από δημόσιο κτήριο αποδεικνύει τη διάδοση του θεού της ιατρικής στην πόλη.
* Ελληνικοί Θεοί:
Στους οπισθότυπους νομισμάτων της περιόδου απεικονίζονται συχνά ο Απόλλων, η Άρτεμις, η Αθηνά και ο Διόνυσος.
Αρχαιολογικά Δεδομένα:
Τα στοιχεία από γραπτές πηγές και κατάλοιπα είναι περιορισμένα πριν από την άφιξη του χριστιανισμού στα τέλη του 4ου αιώνα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ
Η διάδοση του χριστιανισμού ξεκίνησε στους πρώτους αποστολικούς χρόνους και σύμφωνα με την παράδοση αποδίδεται στον Απόστολο Βαρνάβα.
Από τα τέλη του 4ου αιώνα άρχισε η ανέγερση εκκλησιών, ενώ ήδη τον 5ο αιώνα τοΑνεμούριον κατέχει δική του επισκοπή.
ΕΠΙΣΚΟΠΟΙ
*Ο Ιακόμπους, επίσκοπος του Ανεμουρίου, συμμετείχε στη Σύνοδο του Χαλκέσον το 451.
*Ο Ευφρόνιος ήταν υπογράφων της επιστολής με την οποία οι επίσκοποι της ρωμαϊκής επαρχίας της Ησαυρίας, στην οποία ανήκε το Ανεμούριο, διαμαρτυρήθηκαν στον Βυζαντινό Αυτοκράτορα Λίο Ι τον Θρακικό το 458 για τη δολοφονία του Προτερίου της Αλεξάνδρειας.
*Ο Ιωάννης καθαιρέθηκε από τον αυτοκράτορα Ιουστίνο Α ́ το 518 επειδή υποστήριξε τις απόψεις του Σεβήσου της Αντιόχειας.
*Ο Μάμας ήταν στο Συμβούλιο Trullan του 692.
ΟΙ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ

. Οι 4 Παλαιοχριστιανικές Εκκλησίες στο Αρχαίο Ανεμούριον
Οι αρχαιολογικές ανασκαφές έχουν φέρει στο φως τέσσερις μεγάλες χριστιανικές εκκλησίες (βασιλικές), οι οποίες χρονολογούνται από τον 4ο έως τον 6ο αιώνα μ.Χ.:
Η Νεκρόπολη — Εκκλησία:
Μια μεγάλη τρίκλιτη βασιλική χτισμένη στην άκρη του αρχαίου νεκροταφείου, η οποία διέθετε εντυπωσιακά ψηφιδωτά δάπεδα με γεωμετρικά σχέδια και επιγραφές δωρητών.
Η Εκκλησία των Θερμών:
Χριστιανικός ναός που χτίστηκε πάνω ή δίπλα στα ερείπια των παλαιών ρωμαϊκών λουτρών (θέρμες), δείγμα της μετατροπής των ειδωλολατρικών χώρων σε χριστιανικούς.
Η Κεντρική Βασιλική:
Βρισκόταν στο κέντρο της κάτω πόλης και αποτελούσε τον κύριο λατρευτικό ναό της βυζαντινής περιόδου πριν την αραβική επιδρομή
* Νεότερες εκκλησίες
Η Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου:
Ήταν ο κεντρικός ναός της ελληνικής κοινότητας στο Αναμούρ, όπου φυλάσσονταν τα ιερά κειμήλια και οι εικόνες.
Φεύγοντας διωγμένοι το 1922, οι πρόσφυγες πήραν μαζί τους όσα ιερά σκεύη, ευαγγέλια και εικόνες μπορούσαν να μεταφέρουν.
Πολλά από αυτά τα κειμήλια μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα και σήμερα κοσμούν τον ενοριακό ναό της Νέας Σελεύκειας στην Θεσπρωτία

ΠΑΙΔΕΙΑ
το 1922 η ελληνική κοινότητα στο Αναμούρ (Anamur) διατηρούσε δικό της ελληνικό σχολείο, το οποίο αποτελούσε τον πυρήνα της ελληνικής παιδείας και της εθνικής ταυτότητας των Μικρασιατών της περιοχής.
Η εκπαιδευτική δραστηριότητα της κοινότητας έως τη Μικρασιατική Καταστροφή χαρακτηριζόταν από τα εξής στοιχεία:
Λειτουργούσε ως Αστική Σχολή (ή Δημοτικό Σχολείο), όπου τα παιδιά διδάσκονταν την ελληνική γλώσσα, ιστορία, αριθμητική και θρησκευτικά.
Το σχολικό κτίριο βρισκόταν στον ίδιο προαύλιο χώρο ή δίπλα από τον κεντρικό ναό (τον Άγιο Γεώργιο), καθώς η Εκκλησία είχε την εποπτεία και τη συντήρησή του.
Το σχολείο δεν λάμβανε κρατική οθωμανική επιχορήγηση. Συντηρούνταν αποκλειστικά από τις εισφορές των εύπορων Ελλήνων εμπόρων της περιοχής, τα έσοδα της εκκλησίας και τις συνδρομές των ίδιων των γονέων.

ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ
Κύρια πηγή της οικονομικής ευημερίας του Ανεμουρίου ήταν το εμπορικό λιμάνι
Στην πόλη κατέληγε ο κύριος οδικός άξονας που οδηγούσε από τη Λυκαονία και την ορεινή περιοχή του Ταύρου στη θάλασσα, περνώντας από το Ικόνιο, το Λάρανδα, τη Γερμανικούπολη και την Ειρηνούπολη.
Αυτή η οδική αρτηρία ανάγεται στα Ρωμαϊκά χρόνια.
Άλλα περάσματα οδηγούσαν απευθείας από τη Λυκαονία στην ακτή του Ανεμουρίου, στην Κελενδερίδα και στη Σελεύκεια. Αρχαιότερη ακόμη είναι η αμαξιτή οδός που ερχόταν από το Λάρανδα στην Κλαυδιούπολη, έφθανε στο ακρωτήριο και κατέληγε στη Σελεύκεια.Ο παράκτιος οδικός άξονας ένωνε τις πόλεις κατά μήκος της ακτής συνδέοντας τις εύφορες πεδιάδες της Κιλικίας με αυτές της Παμφυλίας. Ο δρόμος ερχόταν από τα Άδανα και τη Σελεύκεια, και περνώντας από το Ανεμούριον έφθανε στη Σίδη και την Πέργη.25
Από το Ανεμούριον υπήρχε άμεση πρόσβαση προς και από την Κύπρο και κατ΄ επέκταση προς και από την ακτή της Συρίας. Η επικοινωνία με την ανατολική Μεσόγειο αποτέλεσε, εκτός από πηγή οικονομικής άνθησης, και τη βασική αιτία της επιβίωσης της πόλης ύστερα από περιόδους παρακμής. Πληροφορίες για εξαγώγιμη τοπική παραγωγή δεν υπάρχουν.

Ο Ξεριζωμός του 1922–1923
Η έξοδος: Μετά την κατάρρευση του μετώπου το 1922, οι χριστιανοί κάτοικοι του Αναμούρ αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.

ΤΟ ΑΝΑΜΟΥΡΙΟΝ ΣΗΜΕΡΑ
Η σύγχρονη πόλη Αναμούρ (Anamur), η οποία βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τον αρχαίο αρχαιολογικό χώρο του Ανεμουρίου, έχει πληθυσμό περίπου 66.952 κατοίκους σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία

Στο αρχαίο Ανεμούριον σήμερα δεν υπάρχουν κάτοικοι , αλλά ειναι ένας από τους πιο εντυπωσιακούς και εκτενείς παραθαλάσσιους αρχαιολογικούς χώρους της νότιας Τουρκίας. Τα ερείπιά του βρίσκονται στην επαρχία Μερσίνης, περίπου 6 με 8 χιλιόμετρα από τη σύγχρονη πόλη Αναμούρ (Anamur).