15
“Απαιτούμε φωνή στο σχεδιασμό του Ογκολογικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας. Η υγεία μας δεν είναι εμπόρευμα”.
Του Δρ. Θανάση Μπαγκατζούνη
Ακτινοθεραπευτή-Ογκολόγου
Για ακόμα μια φορά, οι τοπικοί φορείς, οι υγειονομικοί και οι συλλογικότητες καρκινοπαθών βρίσκουν «κλειστές πόρτες» από την κεντρική διοίκηση.
ΠΟΙΟ ΗΤΑΝ ΤΟ ΑΡΧΙΚΟ ΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΕΣΥ:
Το Π.Ε.Σ.Υ. (Περιφερειακό Σύστημα Υγείας) θεσμοθετήθηκε αρχικά το 2001 (με τον νόμο 2889/2001 του Αλ. Παπαδόπουλου). Στόχος τους ήταν πράγματι η αποκέντρωση του ΕΣΥ σε περιφερειακό επίπεδο. Ωστόσο, εκείνα τα Π.Ε.Σ.Υ. (και μετέπειτα Π.Ε.Σ.Υ.Π.):
* Δεν είχαν συμμετοχικό χαρακτήρα: Η διοίκησή τους οριζόταν απευθείας από την κεντρική κυβέρνηση και το Υπουργείο Υγείας (τεχνοκράτες και κυβερνητικά στελέχη).
* Δεν είχαν κοινωνικό έλεγχο: Οι τοπικές κοινωνίες, οι σύλλογοι ασθενών και οι υγειονομικοί δεν συμμετείχαν στη λήψη αποφάσεων ή στη διαχείριση των κονδυλίων.
Τι ΙΣΧΥΕΙ ΣΗΜΕΡΑ:
Σήμερα, το σύστημα έχει αλλάξει δομή και η επικράτεια χωρίζεται σε 7 Υγειονομικές Περιφέρειες (Υ.ΠΕ.). Η Δυτική Μακεδονία, για παράδειγμα, υπάγεται διοικητικά στην 3η Υ.ΠΕ. (Μακεδονίας), η οποία έχει την έδρα της στη Θεσσαλονίκη.
Το σημερινό μοντέλο των Υ.ΠΕ. κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση από την πρόταση του αποκεντρωμένου συμμετοχικού σχεδιασμού, καθώς:
* Είναι απόλυτα συγκεντρωτικό: Οι Διοικητές των Υ.ΠΕ. διορίζονται απευθείας από την εκάστοτε κυβέρνηση μέσω του Υπουργείου Υγείας.
* Απουσιάζει η τοπική κοινωνία: Οι δήμοι, οι περιφέρειες και οι τοπικές συλλογικότητες δεν έχουν κανέναν θεσμικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων για το πού θα πάνε τα χρήματα ή ποιες κλινικές θα ανοίξουν.
* Εφαρμόζει νεοφιλελεύθερα κριτήρια: Οι Υ.ΠΕ. σήμερα λειτουργούν ως ενδιάμεσοι μηχανισμοί για την εφαρμογή των κεντρικών οδηγιών λιτότητας, τη μετακίνηση γιατρών για την κάλυψη κενών («μπαλώματα») και την προώθηση των ΣΔΙΤ ή των απογευματινών χειρουργείων με πληρωμή από τον ασθενή.
Θέλω να πιστεύω ότι το συμμετοχικό Π.Ε.Σ.Υ. παραμένει μια εναλλακτική πρόταση των προοδευτικών υγειονομικών συλλογικοτήτων και πολιτικών κομμάτων. Για να λειτουργήσει, απαιτείται νέα νομοθετική ρύθμιση που θα καταργήσει τον κομματικό-συγκεντρωτικό έλεγχο των σημερινών Υ.ΠΕ. και θα παραδώσει τη διοίκηση της υγείας στους εργαζόμενους και τους κατοίκους της κάθε περιφέρειας.
Μέχρι πότε θα αποφασίζουν για εμάς, χωρίς εμάς, σε κάποιο γραφείο στην Αθήνα;
Η απάντηση στην υποβάθμιση και τον αποκλεισμό είναι η ριζική ανατροπή του συγκεντρωτικού μοντέλου των σημερινών Υ.ΠΕ. Είναι η άμεση ανάγκη δημιουργίας ενός πραγματικού, αποκεντρωμένου και συμμετοχικού Π.Ε.Σ.Υ. (Περιφερειακού Συμβουλίου Υγείας).
– Τέλος στους διορισμένους «τεχνοκράτες»: Η διοίκηση περνά σε αυτούς που πονούν το σύστημα – στους γιατρούς, τους νοσηλευτές, την τοπική αυτοδιοίκηση και τα σωματεία ασθενών.
– Σχεδιασμός βάσει αναγκών, όχι δεικτών κέρδους: Ένα ογκολογικό κέντρο πρέπει να σχεδιάζεται με βάση τα γεωγραφικά, δημογραφικά δεδομένα και δείκτες νοσηρότητας της κάθε περιφέρειας και τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών για αξιοπρεπή, δωρεάν και άμεση θεραπεία κοντά στον τόπο κατοικίας τους.
– Διαφάνεια και κοινωνικός έλεγχος: Καμία απόφαση πίσω από κλειστές πόρτες, καμία λίστα αναμονής υπό αμφισβήτηση, καμία παράδοση των υποδομών στα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα των ολιγαρχών της υγείας.
