Εγγονός Διλοφίτη, του μπαρμπα Μήτσου, λάτρης του Διλόφου Βοΐου, της φύσης, της φωτογραφίας, της τέχνης και της δημιουργικότητας
Γιώργος Σαράντης
Έκθεση φωτογραφίας στο Δίλοφο Βοΐου Κοζάνης
Δεν είναι συχνό φαινόμενο ένα χωριό με ελάχιστους πια μόνιμους κατοίκους να γεμίζει από κόσμο που έρχεται για να απολαύσει πολιτιστικά δρώμενα. Στο Δίλοφο Βοΐου, η ιστορία αυτή επαναλαμβάνεται κάθε καλοκαίρι, χάρη στην επιμονή του Πολιτιστικού Συλλόγου Διλόφου Βοΐου Κοζάνης και στη βαθιά αγάπη κάποιων νέων ανθρώπων με ρίζες από το συγκεκριμένο χωριό, που αρνούνται να το αφήσουν να μαραζώσει.
Ένας από αυτούς είναι και ο Γιώργος Σαράντης. Από τη μια, είναι ο εγγονός του παππού του, του μπαρμπα Μήτσου απ’ το Δίλοφο. Από την άλλη, είναι ένας φωτογράφος και εικαστικός που γεννήθηκε και κατοικεί στην Αθήνα, αλλά που νιώθει εξίσου οικεία όποτε βρίσκεται περιπλανώμενος στα βουνά της Δυτικής Μακεδονίας.
Η πρώτη του έκθεση στο χωριό φέρει τον τίτλο «Ποιανού είμαι» και ανοίγει στις 11 Ιουλίου 2026, για να διαρκέσει μέχρι τον Αύγουστο. Με αφορμή αυτή την ωραία πρωτοβουλία, ζητήσαμε από τον Γιώργο Σαράντη να μας μιλήσει για την τέχνη του, την καταγωγή του και το πώς η δημιουργία μπορεί να αναγεννήσει έναν τόπο.
– Γιώργο, για τους περισσότερους στο Δίλοφο και στη γύρω περιοχή, δεν είσαι απλά ένας καλλιτέχνης που γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Είσαι ο εγγονός του παππού σου. Πώς αισθάνεσαι που η ταυτότητά σου συνδέεται από τις ρίζες σου απ’ αυτό το χωριό;
Το να συνδέουν κάθε νέο ή νεότερο άνθρωπο με τους παππούδες του σε ένα χωριό δεν αφορά μόνο εμένα. Είναι ένας άτυπος κανόνας, μια διαχρονική «παράδοση» της ελληνικής υπαίθρου και που σε καμία περίπτωση δεν «υποβιβάζει» το άτομο αλλά λειτουργεί ως ένας τρόπος διασύνδεσης του παλιού με το νέο, του παρελθόντος και του μέλλοντος. Το ότι είσαι «του παππού σου» δεν σημαίνει ότι θεωρείσαι ο ίδιος. Είναι κάτι σαν «ληξιαρχική πράξη» καταγραφής, ένταξης και ενσωμάτωσης στη μικρή αυτή κοινωνία. Είναι σε τελευταία ανάλυση, μια ξεκάθαρη πράξη αποδοχής. Επομένως την προσεγγίζω με συμπάθεια.
– Αφορμή για την έκθεση «Ποιανού είμαι» στάθηκε η σχέση σου με το Δίλοφο. Μίλησέ μας λίγο για την έκθεση και τον τίτλο που φέρει. Τι περιέχει και ποιο είναι το βαθύτερο νόημα που θέλεις να μοιραστείς με τους επισκέπτες, ειδικά τους ντόπιους που γνωρίζουν την περιοχή;
Ο τίτλος μου ήρθε αυθόρμητα όταν σκέφτηκα να αναζητήσω μια σύντομη, λακωνική αλλά δηλωτική φράση που να συμπυκνώνει και να αντανακλά τη σχέση μου με τον τόπο. Είναι μια ερώτηση που μου κάναν συχνά στο δρόμο όταν ήμουν παιδί και όπως ξέρουμε όλοι, τα παιδικά μας βιώματα είναι τα πιο δυνατά και ανθεκτικά. Μέσα από την έκθεση επιχειρώ να «συστηθώ» σε ανθρώπους που φέρουν την ίδια ιστορική σχέση με το χωριό όπως και εγώ αλλά που οι χρονικές και κυρίως οι γεωγραφικές συγκυρίες δεν μας έδωσαν ως τώρα την ευκαιρία να γνωριστούνε νωρίτερα. Στις φωτογραφίες μου υπάρχει πληθώρα αναγνωρίσιμων τοπικών στοιχείων που οι ντόπιοι ή αυτοί που φέρουν καταγωγή από το χωριό, θα αναγνωρίσουν και θα νιώσουν την οικειότητα.
– Το Δίλοφο είναι ένα από τα πολλά ορεινά χωριά που σταδιακά εγκαταλείπονται. Ωστόσο, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Διλόφου Βοΐου Κοζάνης δίνει μάχη για να το κρατήσει ζωντανό μέσα από τις καλοκαιρινές δράσεις του. Εσύ, ως άνθρωπος που «φεύγει» αλλά πάντα «επιστρέφει», πώς βλέπεις αυτή την προσπάθεια; Πιστεύεις ότι η τέχνη και η παράδοση μπορούν να κρατήσουν ζωντανά τα χωριά της Δυτικής Μακεδονίας;
Η δραστηριότητα του Πολιτιστικού Συλλόγου του χωριού είναι πράγματι ανεκτίμητη και καθοριστικής σημασίας. Απαιτεί ιδιαίτερη και φιλότιμη προσπάθεια για να κρατήσεις έναν τέτοιο τόπο ζωντανό στις σύγχρονες συνθήκες ευρύτερου μαρασμού και απαξίωσης της υπαίθρου. Πιστεύω πως όλο αυτό δεν είναι απλά ένα «χόμπι» αλλά πρόκειται ξεκάθαρα για μια συνειδητή πράξη καθήκοντος για την υπεράσπιση της ιστορικής κληρονομιάς των ανθρώπων αυτών η οποία δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποτιμάται απλώς και μόνο με αγοραίους, χρηματικούς όρους και μέτρα. Είναι κάτι πολύ παραπάνω.
– Στις φωτογραφίες σου συναντάμε στοιχεία της φύσης, μορφές, συναισθήματα αλλά και έναν έντονο «απόηχο» ταξιδιών. Ακόμα και στα πιο απομονωμένα ή εγκαταλελειμμένα τοπία, νιώθει κανείς μια αίσθηση βάθους και κίνησης. Εσύ τι νιώθεις όταν φωτογραφίζεις στο Δίλοφο;
Στο Δίλοφο νιώθω ελευθερία. Δεν με ενοχλεί κανείς, δεν ενοχλώ κανέναν. Η περιπλάνηση και η φωτογράφιση στο Δίλοφο αλλά και γύρω και πέρα απ’ αυτό είναι μια μυσταγωγία, μια αφάνταστα χαλαρωτική «ταλαιπωρία» μέσα στα χόρτα και τα αγκάθια, τις μύγες στο πρόσωπο κ.λπ. Εδώ δεν τραβάς τη φωτογραφία, η ίδια η φωτογραφία σε «τραβάει». Όλα, ακόμη και τα από χρόνια νεκρά, όλα «ποζάρουν».
– Με τη ματιά σου γυρνάς στις πλαγιές και τα μονοπάτια του χωριού, αλλά την ίδια στιγμή αναφέρεσαι σε έναν «Γιώργο εκτός Διλόφου» που μοιράζεσαι ως «μεζέ» με το κοινό. Τι σημαίνει αυτή η φράση και πόσο από τον καλλιτεχνικό εαυτό σου εμπεριέχουν οι φωτογραφίες σου;
Η φράση αυτή αναφέρεται σε ένα τμήμα του ευρύτερου φωτογραφικού μου έργου που παρουσιάζω και το οποίο δεν έχει ως σημείο αναφοράς το Δίλοφο αλλά άλλες εξορμήσεις, άλλα πεδία, το αστικό περιβάλλον όπου ζω τον υπόλοιπο χρόνο. Θεωρώ πως έτσι η παρουσίαση καταλήγει πιο ολοκληρωμένη.
– Εκτός από τη φωτογραφία ασχολείσαι και με τη δημιουργία έργων μικτών τεχνικών. Πες μας λίγα λόγια για αυτήν την ενασχόληση. Πόσο και πώς θεωρείς ότι συμβάλλει η δημιουργικότητα στην ανθρώπινη ψυχολογία;
Ναι πράγματι αυτή είναι η 2η εξίσου αγαπημένη μου ασχολία και μάλιστα παρουσιάζει κι αυτή στενούς και ισχυρότατους δεσμούς με το Δίλοφο, τόσο λόγω του παππού που και ο ίδιος υπήρξε δεινός κατασκευαστής και δημιουργός διαφόρων πραγμάτων, κυρίως με βασικό υλικό το ξύλο, όσο και λόγω μιας έμφυτης τάσης και ροπής στην πρακτική ενασχόληση, στον πειραματισμό, τη σύνθεση και τον μετασχηματισμό υλικών. Με έλκουν πολύ τα υλικά στα οποία εγγράφεται και αποτυπώνεται τόσο η φθορά του χρόνου όσο και η ανθρώπινη εργασία. Υπάρχουν πάρα πολλά τέτοια διαθέσιμα υλικά στο χωριό και πάντα φεύγω με πολλές προμήθειες για την Αθήνα όπου όλο τον υπόλοιπο χρόνο ασχολούμαι με αυτά και τα αξιοποιώ αναλόγως. Επιθυμία μου είναι πάντα να μπορέσω να αναδείξω κάτι το ενδιαφέρον μέσα από το φαινομενικά αδιάφορο.
Η έκθεση «Ποιανού είμαι» δεν είναι απλώς μια συλλογή φωτογραφιών. Αποκαλύπτει την αγάπη για τον τόπο που μπορεί να λειτουργήσει ως το πιο πλούσιο ντοκιμαντέρ, αναδεικνύοντας την ομορφιά μιας περιοχής. Η Κοζάνη και τα χωριά της όπως το Δίλοφο, στέκονται και αντιστέκονται στη φθορά με πράξεις δημιουργίας, αναδεικνύοντας τη μοναδική ομορφιά τους.
Ο Γιώργος Σαράντης μας υπενθυμίζει ότι η παράδοση αποτελεί αφήγηση που εξελίσσεται, καθώς υπάρχουν άνθρωποι που λατρεύουν να την διηγούνται με κάθε τρόπο και να συμβάλλουν στην αναγέννησή της μέσω της τέχνης και κάθε άλλης δυνατής δράσης. Και αυτό είναι που κάνει την έκθεση του Γιώργου στο Δίλοφο συναρπαστική. Δεν είναι απλά μια παρουσίαση. Αποτελεί υπόσχεση ότι όσο υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι, τα χωριά μας θα συνεχίζουν να αναπνέουν.
Η έκθεση θα είναι ανοικτή με ελεύθερη είσοδο για το κοινό, κάθε σαββατοκύριακο από τις 11 Ιουλίου έως και τις 23 Αυγούστου και πραγματοποιείται στο σχολείο Διλόφου. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε στο 6977807522 ή να επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του καλλιτέχνη, www.gsarantis.com
- 1
- 2
